لە چەند رۆژی داھاتودا وەفدێکی رێکخراوی قەدەغەکردنی چەکی کیمیایی و لێکۆڵەرانی سەر بە نەتەوەیەکگرتوەکان سەردانی سوریا دەکەن .
"فەیسەڵ میقداد" جێگری وەزیری دەرەوەی سوریا لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی "ئەسیۆ شێتد پرێس " رایگەیاندووە لە ١٠ رۆژی داھاتودا وەفدێکی رێکخراوی قەدەغە کردنی چەکی کیمیایی و لێکۆڵەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتوەکان سەدرانی سوریا دەکەن بۆ لێکۆڵینەوە لە ھێرشە کیمیاییەکەی مانگی نیسانی ئەم ساڵی سەر شارۆچکەی "خان شەیخون" کە بووە ھۆی کوژرانی ١٠٠ کەس و برینداربوونی دەیان کەسی تر .
جێگری وەزیری دەرەوەی سوریا رەتی کردەوە کە حکومەتی دیمەشق لەو پەلامارەوە تێوەگلابێت ، ئەمریکا دوای روودانی ئەو ھێرشە کیمیاییە حکومەتی سوریای بەبەکارھێنانی چەکی کیمیایی تۆمەتبار کرد و ئەو بنکە سەربازییەشی بۆردومان کرد کە ھێرشەکەی لێوە ئەنجام درا بوو .
ئەندامێکی ئەنجوومەنی پارتی ھەرێمە دیموکراتەکان ( دەبەپە) لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانی تورکیاوە ، لە شاری مێردینی باکوری کوردستان دەستگیرکرا.
شەوی یەکشەممە، 'مەھدی تونج'  ئەندامی ئەنجوومەنی دەبەپە و چوار ئەندامی تری ئەو پارتە لە ئۆپراسیۆنێکی ھێزە ئەمنییەکانی تورکیا لە شاری مێردین،دەستگیرکران.
بەپێی زانیارییەکانی تائێستا ھۆکاری دەستگیرکردنی ئەو ئەندامانەی دەبەپە ڕانەگەیەندراوە و لە ئێستاشدا گواستراونەتەوە بۆ بەرێوەبەرایەتی ئاسایشی ناوچەکە.
ڕۆژی شەممەش، ''محەمەد ئاسڵان'' ھاوسەرۆکی گشتی دەبەپە لە ماڵەکەی خۆیدا  لە شاری (ئەدەنە) لەلایەن پۆلیسی تورکیاوە دەستگیرکرا، ئەوەش دوای ئەوەی کە لەلایەن دادگاوە فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەرچووبوو.

كەناڵی سكای نیوز بڵاویكردەوە، كە وەڵامی دەسەڵاتی هەرێمی كوردستان بۆ داواكارییەكەی ئەمریكا "نەخێر"ەو رایگەیاندووە "گەلی كوردستان بڕیار دەدات".

كەناڵەكە لەراپۆرتێكدا بڵاویكردووەتەوە، دوای ئەوەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا داوای لەمەسعود بارزانی كردووە، ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان دوابخرێت، دەسەڵاتدارانی هەرێم بە "نەخێر" وەڵامیانداوەتەوە.

رۆژی پێنج شەممەی رابردو رێكس تێلەرسۆن وەزیری دەرەوەی ئەمریكا پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لەگەڵ مەسعود بارزانی ئەنجامداو تێدا داوای كرد، كە ریفراندۆمی هەرێم دوابخرێت.

كەناڵەكە ئەوەشی بڵاویكردووەتەوە، كوردەكانی هەرێمی كوردستان سوورن لەسەر ئەنجامدانی راپرسی بۆ سەربەخۆیی‌و لەوادەی دیاریكراوی خۆی ئەنجامدەدرێت.

ئەمە لەكاتێكدایە، مەسعود بارزانی‌و بەشێك لەلایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان رۆژی 25/9/2017یان دیاریكردووە بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم‌و ئەو بڕیارەش كاردانەوەی جۆراوجۆری بەدواوە هاتووە.

وەزارەتی دارایی و ئابووری له‌راگه‌یه‌نراوێكدا رۆژی پێنج شەممە خشتەی نوێی مووچەی مانگی حوزەیرانی راگەیاندو بەپێی خشتەكە ئه‌مرۆ 13/8/2017 وەزارەتی پێشمەرگە وەك یەكەم شوێن مووچە وەردەگرێت.

لە راگەیەنراوەكەی وەزارەتی داراییدا هاتووە:

1-ڕۆژی یەك شەممە بەرواری 13/8/2017، مووچەی مانگی 6 ی ساڵی 2017 ی دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە و لیواكان دابەش دەكرێت.

2-ڕۆژانی دوو شەممە و سێ‌ شەممە بەرواری 14-15/8/2017، مووچەی مانگی 6 ی ساڵی 2017 ی یەكەكانی (80 و 70) ی وەزارەتی پێشمەرگە دابەش دەكرێت.

3- ڕۆژانی چوار شەممە و پێنج شەممە بەرواری 16-17/8/2017، مووچەی مانگی 6ی ساڵی 2017 ی فەرماندەی پێشمەرگەی زێرەڤانی و فەرماندەی پۆلیسی بەرگری و فریاكەوتن دابەش دەكرێت.

ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی رایدەگەیەنێت: قسەوباسەكان بۆ دواخستنی ریفراندۆم جدیەو رەنگە پارتی دیموكراتی كوردستان دەستبەرداری پۆستی سەرۆكایەتی نەبێت.
فەرید ئەسەسەرد ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی بە رۆژنامەی (ژیان)ى راگەیاندوە: ئێستا خەریكە ریفراندۆم هێزو هەژمونی خۆی لەدەستدەدات، لەم هەلومەرجەی ئێستادا دۆخێكی زۆر باش نییە وەك ئەوەی سەركردایەتی كورد بیری لێدەكردەوە.
وتوشیەتی: هەموو ئەو قسەو باسانەی لە بارەی دواخستنی ریفراندۆم هەیە جدییە، تەنانەت لە كۆبونەوەكانی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتیش باس لەو بابەتە كراوەو نابێت فشارە نێودەوڵەتییەكان و هەرێمییەكان نادیدە بگیرێن و دەبێت لە ئێستاوە بزانن لە دۆخێكی بەهێزدا نابن بەرامبەر ئەو فشارەی رۆژ بە رۆژ زیاد دەبێت، چەند ریفراندۆم نزیكتر بێتەوە فشارەكان سەختترو دژوارتر دەبن.
دەربارەی داواكردنی پۆستی سەرۆكی حكومەت لەلایەن یەكێتییەوە ئەسەسەرد رایگەیاندوە: لە نەخشەرێگاكەی خۆیاندا داوای پۆستێكی دیاریكراویان نەكردوەو هیچیشیان پێشنیار نەكردوە، بەڵام رەنگە پارتی نەتوانێت دەستبەرداری پۆستی سەرۆكایەتی هەرێم بێت و دوو پۆستەكەی تریش بۆ یەكێتی و گۆڕان دەمێننەوە، ئەگەر لایەنەكانی تریش رازی بن ئەوا پێیان باشە سەرۆكی حكومەت بۆ یەكێتی بێت و سەرۆكایەتی پەرلەمان هەر بۆ گۆڕان بمێنێتەوە.

ئه‌نجومه‌نی‌ كۆمسیارانی‌ كۆمسیۆنی‌ باڵای‌ هه‌ڵبژاردن و راپرسی هه‌رێم، ئه‌مڕۆ جارێكی‌ دیكه‌ كۆده‌بێته‌وه‌، به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی‌ داواكان بۆ دیاریكردنی‌ واده‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان.

 وته‌بێژی‌ كۆمسیۆن راگه‌یاند، كۆبوونه‌وه‌كه‌ كاتژمێر 10 ی‌ سه‌رله‌به‌یانی‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت، تێیدا تاوتوێی وه‌ڵامدانه‌وه‌ی‌ ئه‌و داوایانه‌ ده‌كرێت كه‌ ئاڕاسته‌ی‌ كۆمسیۆن كراون بۆ دیاریكردنی‌ واده‌ی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان.

وتیشی‌ "تائێستا دیار نییه‌ كه‌ كه‌ی‌ وه‌ڵامه‌كه‌ ده‌ده‌ینه‌وه‌، چونكه‌ بیروبۆچونی‌ جیاواز هه‌یه‌ له‌و باره‌یه‌وه‌".

 جه‌ختیكرده‌وه‌، كه‌ ده‌یانه‌وێت له‌م هه‌فته‌یه‌دا ئه‌و پرسه‌ یه‌كلایی بكه‌نه‌وه‌.

یوسف محه‌مه‌د سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مان له‌ 29 ی‌ ئایاری‌ رابردوودا داوای‌ لەكۆمسیۆن كرد هەڵبژاردنە گشتییەكان و ریفراندۆم لەیەك كاتدا ئەنجامبدات، هه‌روه‌ها مه‌سعود بارزانی‌ له‌هه‌شتی‌ حوزه‌یراندا داوایكرد هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مان و سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم له‌مانگی‌ 11 دا ئه‌نجام بدرێن. 

تائێستا كۆمسیۆن چه‌ندین كۆبوونه‌وه‌ی‌ بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی‌ ئه‌و داوایانه‌ ئه‌نجامداوه‌، به‌ڵام نه‌گه‌یشتووه‌ به‌ڕێككه‌وتن.

دارایی زانیاریه‌ك له‌باره‌ی‌ موچه‌وه‌ ئاشكراده‌كات..تایبه‌ته‌ به‌خانه‌نشینان
له‌باره‌ی‌ ئه‌وكه‌سانه‌ی‌ خانه‌نیشین ده‌بن، دارایی په‌یامی دڵنیاییان پێڕاده‌گه‌یه‌نێت و ئه‌ندامێكی‌ لیژنه‌ی‌ دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانیش ده‌ڵێت:"هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ خانه‌نشین ده‌بن و میلاكی‌ حكومه‌تی‌ عیراقن جا له‌هه‌ر كوێیه‌ك بن، دوای‌ كۆتاییهاتنی‌ مامه‌ڵه‌كانیان، ڕاسته‌وخۆ موچه‌یان بۆ ده‌بڕدرێته‌وه‌".

 

 

 

ئێستا له‌هه‌رێم هه‌ر فه‌رمانبه‌رێك ماوه‌ی‌ خزمه‌تی‌ به‌كۆتادێت و خانه‌نشین ده‌كرێت تائه‌وكاته‌ی‌ ڕه‌زامه‌ندی خانه‌نشینبونی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ ماوه‌ی‌ شه‌ش مانگ بۆ یه‌ك ساڵی‌ پێده‌چێت، ڕونیش نییه‌ ئاخۆ ئه‌و گرفته‌ توشی‌ ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ی‌ عیراقیش ده‌بێت كه‌ له‌مانگی‌ ته‌مموزی ئه‌مساڵدا خانه‌نشینبون.

له‌وباره‌یه‌وه‌ عه‌بدولقادر محه‌مه‌د ئه‌ندامی‌ لیژنه‌ی‌ دارایی له‌ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌ران  ڕاگه‌یاند، "ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ی‌ میلاكی‌ عیراقن و له‌هه‌رێم ده‌وام ده‌كه‌ن و له‌و واده‌یه‌دا ماوه‌ی‌ خزمه‌تیان كۆتایهاتوه‌، ئه‌و گرفته‌یان ڕوبه‌ڕوو نابێته‌وه‌ كه‌ فه‌رمانبه‌رانی‌ هه‌رێم توشی‌ ده‌بن و مامه‌ڵه‌كانیان بۆ ماوه‌ی‌ چه‌ند مانگێك دوابكه‌وێت".

وتیشی‌:"فه‌رمانبه‌رانی‌ میلاكی‌ عیراق له‌هه‌رێم، هه‌ركاتێك ماوه‌ی‌ خزمه‌ته‌كه‌یان به‌كۆتاهات مامه‌ڵه‌كانیان ڕاسته‌وخۆ بۆ به‌غدا به‌رزده‌كرێته‌وه‌و كاره‌كانیان ته‌واوده‌كرێت و موچه‌ی خانه‌نشینیان بۆ ده‌به‌سترێت و مانگانه‌ له‌كاتی‌ خۆیدا پێیانده‌درێت".

ئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ كورده‌ له‌به‌غدا جه‌ختیكرده‌وه‌، حكومه‌تی‌ به‌غدا وه‌كو حكومه‌تی‌ هه‌رێم گرفتی‌ موچه‌و دارایی نییه‌، "جگه‌له‌وه‌ش هه‌ر فه‌رمانبه‌رێكی سه‌ر به‌حكومه‌تی‌ عیراق دوای خانه‌نشینبونی‌ ڕاسته‌وخۆ بڕه‌ پاره‌یه‌كی‌ وه‌ك ئیكرامیه‌ پێده‌درێت كه‌ موچه‌ی‌ چه‌ند مانگێكی فه‌رمانبه‌ره‌كه‌یه‌ هه‌رچه‌نده‌ له‌هه‌رێمیش ده‌درێت، به‌ڵام به‌هۆی قه‌یرانی‌ داراییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی‌ فه‌رمانبه‌ران ئاسان ڕایی ناكرێت".

شاندی ئەنجومەنی باڵای ریفراندۆمی هەرێمی كوردستان، بڕیاریدا رۆژی دووشەممە سەردانی بەغدا بكات، لەگەڵ حەیدەر عەبادی و حیزبە عێراقییەكان  كۆببێتەوە.

ماجد بازرگان، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای ریفراندۆمی هەرێم، كە بڕیارە سەردانی بەغدا بكەن، بە خەندان-ی راگەیاند، لەكۆبوونەوەی ئەمڕۆیاندا لەگەڵ مەسعود بارزانی و كۆسرەت رەسوڵ تاوتوێی ئەنجێندای شاندەكەیان كردووە بۆ بەغدا.

ئاماژەی بەوەشكرد، لەكۆبوونەوەكەدا ئەو تەوەر و خاڵانەی شاندەكە ئامادەیكربوون، لەبارەی ئەجێندا و چۆنییەتی سەردانی شاندەكە و ئەو لایەنانەی لەبەغدا لەگەڵیدا كۆدەبنەوە گفتوگۆی لەبارەیەوە كرا.

ماجد بازرگان، رونیشیكردەوە، بڕیاردراوە رۆژی دووشەممە، شاندی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغدا بكات، ماوەی چەند رۆژێكیش شاندەكە لە بەغدا دەمێنێتەوە.

ئەوەشیخستەڕوو، "پێدەچێت یەكەم كۆبونەوەمان لەگەڵ حەیدەر عەبادی سەرۆكی حكومەت عێراق بێت، دواتر لەگەڵ حزب و لایەن سیاسییەكانی دیكە كۆدەبینەوە". 

فیدراسیۆنی پەنابەرانی عێراق بڵاویكردۆتەوە, لە ساڵ و نیوێكدا نزیكەی  شەست هەزار هاوڵاتی هەرێمی كوردستان كۆچیان بۆ وڵاتانی ئەوروپا  كردووە، ئاماژەی بەوەشكردووە بەهۆی كۆچكردنەوە 154 هاوڵاتی هەرێمی كوردستان لە دەریای ئیجە خنكاون و 54 كەسی تریش بێ سەروشوێن بوون و بە سەدان كەسیش لە وڵاتانی ئەوروپا زیندانی كراون.

 

 
 

ئه‌مڕۆ جڤاتی نیشتمانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان كۆبونه‌وه‌ی ئاسایی خۆی ئه‌نجامدا. له‌ كۆبونه‌وه‌كه‌دا هه‌لومه‌رجی سیاسی كوردستان و قه‌یرانی دارایی و نیگه‌رانیی هاوڵاتیانی كوردستان تاوتوێكران.

جڤاتی نیشتمانی جه‌ختی له‌سه‌ر باشكردنی ژیانو بژێوی هاوڵاتیان كرده‌وه‌و دوای تاوتوێكردنی راپۆرتی جڤاتی گشتی بڕیاریدا ئه‌م راگه‌یه‌نراوه‌ بخاته‌ به‌رده‌م رای گشتی و هێزو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی كوردستان.

بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان گفتوگۆكردنی نێوان هێزو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی كوردستان به‌ بژارده‌یه‌كی گونجاو ده‌زانێ بۆ چاره‌سه‌ری قه‌یرانه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌ رێگه‌ی:

یه‌كه‌م: هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڕیاری پاشه‌كه‌وتی موچه‌، كه‌ حكومه‌تی هه‌رێم به‌ نایاسایی به‌سه‌ر خه‌ڵكی كوردستاندا سه‌پاندویه‌تی.

دوه‌م: ده‌سته‌به‌ركردنی شه‌فافیه‌ت له‌ داهاتی نه‌وتو غازو داهاته‌ ناوخۆییه‌كانی تر له‌ رێگای جێبه‌جێكردنی یاسای ژماره‌ ٢ ی ساڵی ٢٠١٥ی په‌رله‌مانی كوردستان تایبه‌ت به‌ سندوقی كوردستان بۆ داهاته‌ نه‌وتیو گازییه‌كانی كوردستانو یاسا كارپێكراوه‌كانی وه‌زاره‌تو ده‌سته‌كانی هه‌رێمی كوردستان. ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی بتوانرێ پاره‌ی كۆمپانیاو كاسبكاران بدرێته‌وه‌و پاره‌ی پرۆژه‌ په‌كخراوه‌كان خه‌رج بكرێو خزمه‌تگوزاری له‌ هه‌مو كه‌رته‌كاندا چاكبكرێت.

سێیه‌م: راگه‌یاندن و دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردستان ئامانجی هه‌مو خه‌ڵكی كوردستانو بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانه‌. ریفراندۆم ئامرازێكه‌ پێش راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی ئه‌نجام ده‌درێ. به‌ڵام بڕیاری ئه‌نجامدانی ریفراندۆم له‌ ٢٥/٩/٢٠١٧ له‌ ده‌ره‌وه‌ی زه‌مینه‌سازی یاسایی و هه‌لومه‌رجی له‌باری سیاسی و ئابوری و ئه‌منی و كۆمه‌ڵایه‌تی دراوه‌، به‌ تایبه‌تی كێشه‌ی ناوچه‌ كوردستانییه‌ دابڕێنراوه‌كان. بۆیه‌ پێویسته‌ ئه‌م پرسه‌ بۆ كات و هه‌لومه‌رجێكی له‌بار دوابخرێ و بخرێته‌وه‌ به‌رده‌م په‌رله‌مانی كوردستان.

چواره‌م: په‌رله‌مانی كوردستان، دوای رێكه‌وتنی سیاسی نێوان هێزو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان، ئاسایی بكرێته‌وه‌و درێژه‌ به‌ كاری یاسادانان و چاودێری بكات و به‌رده‌وام بێت له‌ هه‌مواركردنی یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بۆ چه‌سپاندنی سیستمی په‌رله‌مانی دیموكراسی له‌ كوردستان.

پێنجه‌م: هه‌ڵبژاردنه‌ گشتییه‌كان له‌ واده‌ی یاسایی دیاریكراوی خۆیاندا ئه‌نجام بدرێن.

بزوتنه‌وه‌ی گۆران

١٢/٨/٢٠١٧

الصفحة 8 من 1084

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥