بەژداری پێ کردنی هەواڵ لە

FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS Feed

ئەمریكا بۆ راگرتنی شەری عفرین فشار دەخاتە سەر توركیا، ئەوەش بەقسەی هێزەر ناوەرتی وەتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا.

هێزەر ناوەرت لەمیانی لێدوانێكی رایگەیاند، ئەمریكا گەیشتووەتە ئەو بڕوایەی شەڕی عفرین سەرنجەكانی لەسەر داعش كەمكردووەتەوە، بۆیە فشار دەخاتە سەر توركیا بۆ ئەوەی شەڕەكە رابگرێت.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا راشیگەیاند، ئەمریكا بەردەوامدەبێت لەشەڕی دژی داعش لەسوریا، كە شەڕێكی وەك شەڕی عفرین زیان لەو شەڕە دەدات، بۆیە كار بۆ راگریتنی دەكات.

ئەمە لەكاتێكدایە سوپای توركیا لە 20ی مانگی رابردووەوە دەستی بەئۆپەراسیۆنی سەر كانتۆنی عفرین رۆژئاوای كوردستان كردووە، كە ئەمریكا لەو بارەوە بەفەرمی نیگەرانی خۆی راگەیاندووە.

هێزەر ناوەرت ئەوەشی راگەیاند، كە ئەمریكا بەردەوامدەبێت لەهاوكاریكردنی شەرڤانانی یەكینەكانی پاراستنی گەل یەپەگە بۆ شەڕی داعش لەسوریا، كە توركیا لەو بارەوە نیگەرانی خۆی دەربڕیوە.

هەروەها رایگەیاندووە، ئەوان لەنیگەرانییەكانی توركیا تێدەكەن‌و ئێستا كار بۆ ئەوە دەكەن، كۆتایی بەو كێشەیەی توركیا بهێنن.

سەرۆکی فەرمانگەی هەڵبژاردن لە کۆمسیۆنی هەڵبژاردنی عێراق، سبه‌ینێ پێنج شه‌ممه‌ی وه‌ك دوا واده‌ بۆ وه‌رگرتنی لیستی ناوی كاندیدانی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق دیاریكرد.

ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه‌ ریاز بەدران سەرۆکی فەرمانگەی هەڵبژاردن لە کۆمسیۆنی هەڵبژاردنی عێراق رایگەیاند، سبەینێ پێنج شەممە ده‌بێته‌ دوا ڕۆژ بۆ وه‌رگرتنی لیستی ناوی كاندیدی لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان بۆ هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانییه‌كه‌ی عێراق، ئه‌ویش به‌هۆی ئه‌وه‌ی كات كه‌مبوه‌ته‌وه‌.

سەرۆکی فەرمانگەی هەڵبژاردن لە کۆمسیۆنی هەڵبژاردنی عێراق ویڕای ئه‌وه‌ی ڕایگه‌یاند كه‌ پێشتر واده‌ی پێشكه‌شكردنی ناوی كاندیده‌كانیان بۆ سبه‌ینێ درێژكردبووه‌وه‌، به‌ڵام هیچ ئاماژه‌یه‌كی به‌وه‌ نه‌دا واده‌كه‌ جاریكی دیكه‌ درێژده‌كه‌نه‌وه‌ یاخود نا.

له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ تا ئێستا دیار نییه‌ لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێم ناوی كاندیدانیان ئاماده‌یه‌ یاخود نا، بۆیه‌ چاوه‌ڕوانده‌كرێت له‌سبه‌ینێ پێنج شه‌ممه‌وه‌ ده‌ركه‌وێت كێ ده‌بێته‌ كاندیدی لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێم بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتووی عێراق.

حكومه‌تی هه‌رێم مۆڵه‌تی به‌مووچه‌ی بۆ فه‌رمانبه‌ران ڕاگه‌یاند
وه‌زاره‌تی ناوخۆی هه‌رێم، چه‌ند ده‌سه‌ڵاتێكی كارگێڕی و دارایی به‌ پارێزگاره‌كان و سه‌رۆكی ئیداره‌ سه‌ربه‌خۆكان ده‌دات، كه‌ ده‌سه‌ڵاتی پله‌ به‌رزكردنه‌وه‌و پێدانی مۆڵه‌تی به‌ موچه‌ به‌ فه‌رمانبه‌ران ده‌گرێته‌وه‌.
 

 

وه‌زاره‌تی ناوخۆی هه‌رێم، سیستمی لامه‌ركه‌زی له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌خاته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌و چه‌ند ده‌سه‌ڵاتێكی كارگێڕی و دارایی به‌ پارێزگاره‌كان و سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ سه‌ربه‌خۆكان ده‌دات، كه‌ ده‌سه‌ڵاتی پله‌ به‌رزكردنه‌وه‌و پێدانی مۆڵه‌تی به‌ موچه‌ به‌ فه‌رمانبه‌ران ده‌گرێته‌وه‌.
به‌گوێره‌ی بڕیاره‌كه‌ی وه‌زیری ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێم، كه‌ رۆژی 24ی 1ی 2018 له‌وه‌قائیعی كوردستان بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، ده‌سه‌ڵاتی پێدانی مۆڵه‌تی یه‌ك مانگ به‌موچه‌ی ته‌واو بۆ ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم  و بۆ فه‌رمانبه‌رانی پله‌ تایبه‌ته‌كان و ئه‌وانه‌ی له‌و پله‌یه‌دان، بۆ فه‌رمانبه‌رانی  دیوانی پارێزگاو ئیداره‌ سه‌ربه‌خۆكان و فه‌رمانبه‌رانی سه‌رجه‌م یه‌كه‌ كارگێڕییه‌كانی سه‌ر به‌پارێزگا یان ئیداره‌ی سه‌ربه‌خۆ بۆ گشت پله‌ وه‌زیفییه‌كان، به‌پارێزگاره‌كان و سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ سه‌ربه‌خۆكان.
هه‌روه‌ها پێدانی مۆڵه‌تی (121) رۆژ به‌موچه‌ی ته‌واو بۆ ناوه‌وه‌ی هه‌رێم و ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم بۆ فه‌رمانبه‌رانی پله‌ (1 تا 11)ی وه‌زیف به‌پێی مادده‌ی 34 له‌یاسای راژه‌ی شارستانی ژماره‌ 23ی ساڵی 1960ی هه‌مواكراو، ئه‌ویش پاش رێكخستنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌ كه‌ڵه‌كه‌بووه‌كان.
هه‌ر له‌بڕیاره‌كه‌دا چه‌ند ده‌سه‌ڵاتی دیكه‌ له‌وانه‌ سه‌ره‌موچه‌ی ساڵانه‌و به‌رزكردنه‌وه‌ی پله‌ی فه‌رمانبه‌ران و چه‌ند ده‌سه‌ڵاتێكی دارایی دراوه‌ به‌ به‌پارێزگاره‌كان و سه‌رپه‌رشتیاری ئیداره‌ سه‌ربه‌خۆكان و بڕیاره‌كه‌ش له‌ڕۆژی بڵاوكردنه‌وه‌ی له‌وه‌قایعی كوردستان ده‌چێته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌.
ده‌قی بڕیاره‌كان :

 

 

 

وتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی هەرێم رایدەگەیەنێت: بەڕێوبەرایەتی گشتی حەج و عومرەی هەرێمی كوردستان لە گەڵ دەستەی باڵای حەجی عیراق، خەریكی دۆزینەوەی میكانزمێكی گونجاون بۆ كردنەوەی فڕۆكەخانەكانی هەرێم.
نەبەز ئیسماعیل وتەبێژی وەزارەتی ئەوقاف و كاروباری ئاینی هەرێم لە بەرنامەێکى رادیۆی نەوا راگەیاند" دوابەدوای بڕیارەكەی عیراق  بە ئەنجامدانی گەشتی عومرە لە هەرێمەوە بۆ وڵاتی سعودیە، بەڕێوبەرایەتی گشتی حەج و عومرەی هەرێمی كوردستان لە گەڵ دەستەی باڵای حەجی عیراق، خەریكی دۆزینەوەی میكانزمێكی گونجاون بۆ كردنەوەی فڕۆكەخانەكانی هەرێم لە ئایندەیەكی نزیكدا".
نەبەز ئیسماعیل راشیگەیاند: لەمەودوا تێچووی عومرە كەمتر دەبێت بۆ عومرەكاران و هیوادارین ئەم بڕیارەی عیراق، ببێتە هەنگاوێك بۆ دەسپێكردنەوەی گەشتە نێودەوڵەتییەكانی هەرێمی كوردستان. 

ناوه‌ندی چاپه‌مه‌نی‌و ڕاگه‌یاندنی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات، ئاماری پێكدادانه‌كانی 24 كاتژمێری ڕابردوی نێوان توركیا‌و یه‌كینه‌كانی پارستنی گه‌ل (یه‌په‌گه‌)ی بڵاوكرده‌وه‌.

به‌گوێره‌ی ڕاگه‌یه‌ندراوێكی هه‌سه‌ده‌، له‌ماوه‌ی 24 كاتژمێری ڕابردوودا توركیا له‌سه‌رجه‌م میحوه‌ره‌كانی وه‌ك (بلبلێ، شه‌را، شیێ، جندرێس، ئاكجه‌) شكستیهێناوه‌ له‌وه‌ی پێشڕه‌وی بكات، له‌لایه‌ن شه‌ڕڤانانی یه‌په‌گه‌وه‌ به‌توندی وه‌ڵامی هێرشه‌كانیان دراوه‌ته‌وه‌.

هه‌سه‌ده‌ له‌ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا ئاماژه‌ی به‌گونده‌كانی (مه‌حمودییه‌، دیوا، دێربلوك، حاج ئه‌سكه‌نده‌ر، بافلۆن، سارینجه‌ك، زه‌یتونكا‌و دراكلیه‌) كردووه‌، كه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سوپای توركیا چه‌كی قورسی بۆ داگیركردنیان له‌هێرشه‌كاندا به‌كارهێناوه‌، به‌ڵام له‌لایه‌ن یه‌په‌گه‌وه‌ شكست به‌سه‌رجه‌م هێرشه‌كان هێندراوه‌.

هاوكات هه‌سه‌ده‌ ئه‌وه‌شی ئاشكراكردووه‌، كه‌ ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه‌ تۆپخانه‌كانی توركیا ناوه‌ندی شاری عه‌فرین كه‌ شوێنی نیشته‌جێبوون بووه‌، بۆردومانكردووه‌.

وەزارەتی بەرگری ئەمریكا بڕی 1.4 ملیار دۆلاری تەرخانكردووە، ئەوەش بۆ هێزە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریاو عێراق.

وەزارەتەكە لەچوارچێوەی بودجەی گشتی ساڵانەی، كە 15.3 ملیار دۆلارە ئەو بڕە پارەیەی بۆ هاوكاری ئۆپۆزسیۆنی سوری داناوە، كە لەو بڕە پارەیەش هاوكاری هێزەكانی عێراق دەكات.

ئەمریكا ئەو بڕە پارەیەی بۆ دژایەتی داعش لەهێراق‌و سوریا تەرخان كردووەو لەمساڵدا لەبەرنامەیەكدا هاوكارییەكان دەداتە ئەو هێزانەی شەڕی داعش دەكەن.

بەپێی سەرچاوەكان لەناو ئەو هێزانەی ئەمریكا لەسوریا هاوكارییان دەكات، یەكینەكانی پاراستنی گەل یەپەگە هەیەو لەسەروو ئەو هێزانەوەیە هاوكارییان دەكات‌و بڕیارە بە بڕی 550 ملیۆن دۆلار چەكیان بۆ دابینبكات.

ئەمریكا لەساڵی 2014وە دەستی بەهاوكاری یەپەگە كردووەو هاوكارییەكانیش بەردەوامی هەیە، كە ئەوە نیگەرانی توركیای لێكەوتووەتەوە.

بەپێی توێژینەوەیەكی پزیشكی، ئەو حەبانەی، كە مادەی پاراسیتامۆڵ لەدروستكردنیان بەكارهاتووە، مەترسی لەسەر تەندروستی مرۆڤ دروستدەكەن.

هەر بەپێی توێژینەوەكە، كە ئەو مادە چارەسەرییە كێشە بۆ ئەو كەسانە دروستدەكات، كە دووگیانن، كە جگە لەخۆی مەتریش لەسەر كۆرپەكەی ناو سكی دروستدەكات.

توێژینەوەكە 455 كەس تێیدا بەشداربوون، كە تەمەنیان لەسەر 18 ساڵییەوە بووە، كە پێشتر ئەو كەسانە كاریگەری مادەی پاراسیتامۆڵ لەسەریان هەبووەو بەو هۆیەشەوە دەركەوتووە كێشەی تەندروستیان هەبووە.

هەروەها توێژینەوەكە ئەوەی ئاشكراكردووە، كە كاریگەری ئەو مادەیە لەسەر پیاوانیش دەبێت، بەشێوەیەك هۆڕۆنی سێكیشیان بەتەواوی لاواز دەكات.

ئەندامێکی کوردی پەرلەمانی عێراق رایگەیاند، پێنج رۆژ بەر لە ئێستا، حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراق داوای لە لیژنەی وردبینیی لیستی موچەخۆرانی هەرێم کردووە، دووبارە پرۆسەی وردبینی ئەنجام بدەنەوە.

رێبوار تەها ئەندامی پەرلەمانی عێراق لەو بارەیەوە لەمیانی بەشداری لە بەرنامەێکى تەلەڤزیۆنى : لیژنەکە پێنج رۆژە وردبینیان بۆ جاری دەووەم دەستپێکردووە و پێشبینی دەکات هەفتەیەک بۆ ١٠ی تر بخایەنێت.

لەبارەی هۆکاری دووبارەکردنەوەی پرۆسەکەش، وتی، یەکێک لە هۆکارەکان ئەوەیە حەیدەر عەبادی دەیەوێت زیاتر تەئکید لەوە بکاتەوە لیستەکە پاکبرێتەوە، هۆکارێکی تریش بۆ دروستکردنی کارتی فشار لەسەر حکومەتی هەرێم و یاریکردن بەکات دەگەرێتەوە.

لە ماوەی رابردوو حکومەتی عێراق لیژنەیەکی بۆ وردبینی و پێداچوونەوە بە لیستی موچەخۆرانی هەرێم رەوانەی هەرێمی کوردستان کرد، لیژنەکە کارەکانی لەهەردوو وەزارەتی پەروەردە و تەندروستی دەستپێکرد، بەمەبەستی پاککردنەوەی لیستە لە موچەخۆری بندیوار و ژمارەی ناراست.

حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراقیش لەچەندین وتەیدا تەئکیدی لە خەرجکردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان کردووەتەوە.

دمیتری بیسكۆف سكرتێری رۆژنامەوانی ڤلادیمێر پویتین ئاشكرایكرد، كە پوتین تووشی نەخۆشی بووە.

دمیتری بیسكۆف لەمیانی لێدوانێكی رۆژنامەوانی رایگەیاند، كە ڤلادیمێر پوتین تووشی نەخۆشی هەڵامەت بووە، كە هەڵامەتەكەی هەندێك قورسە.

سكرتێری رۆژنامەوانی سەرۆكی روسیا راشیگەیاند، هەرچەند هەڵامەتەكەی پوتین قورسە، بەڵام كاری نەكردووەتە سەر بەرنامەی كارەكانی‌و بەردەوامە لەسەر ئەو خشتەی كاركردنەی بۆی دیاریكراوە.

ئەمە لەكاتێكدایە لەمیدیاكان وا بڵاوكرایەوە، كە نەخۆشییەكەی سەرۆكی روسیا قورسە، بەڵام بیسكۆف هەموو ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە.

"بەھرام قاسمی" وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەڵێت: وڵاتەکەی ڕۆڵی کاریگەری دەبێت لە بونیاتنانەوەی عێراق و لەسەرجەم بوارە جیاوازەکانیشدا ھاوکاری بەغداد دەکات. 
لە وتەیەکیدا و لەمیانی بەشداریکردنی لە کۆنگرەی ئاوەدانکردنەوەی عێراق لە کوەیت، بەھرام قاسمی رایگەیاند: وەک چۆن پێشتر لەسەرجەم بوارەکاندا ھاوکاریی عێراقیان کردووە، لە بونیاتنانەوەشدا ھاوکاریی تەواوی عێراق دەکەن. 
وتیشی: ئامانجی ئەم کۆنگرەیە کۆکردنەوەی سەرجەم توانا داراییەکانە بۆ ئاوەدانکردنەوەی ئەو ناوچانەی کە بەھۆی شەڕی تیرۆیستانی داعشەوە خاپور کراون، جگە لەوەش دەستپێشخەرییەکی باشە بۆ چارەسەری کێشە ناوخۆییەکانی عێراق.

 

الصفحة 8 من 1206

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥