بەژداری پێ کردنی هەواڵ لە

FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS Feed

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی هه‌ولێر، ده‌ستگیر كردنی كه‌سێكی به‌تۆمه‌تی  بازرگانیكردن به‌ مادده‌ی هۆشبه‌ر راگه‌یاند.

ڕائید هۆگر عه‌زیز، وته‌بێژ و به‌ڕێوه‌به‌ری ڕاگه‌یاندنی پۆلیسی هه‌ولێر ڕایگه‌یاند: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پۆلیسی قه‌زای ده‌شتی هه‌ولێر، شه‌و رابردوو 17-2-2018، كه‌سێكیان ده‌ستگیركردووه‌ كه‌ مادده‌ی هۆشبه‌ری پێ بووه‌و بازرگانییشی به‌و ماددانه‌وه‌ كردووه‌.

ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكرد، تۆمه‌تباره‌كه‌ له‌ شارۆچكه‌ی بنه‌سڵاوه‌ ده‌ستگیر كراوه‌، كه‌ له‌دایكبووی 1972ه‌و خێزانداره‌و خاوه‌نی 4 منداڵه‌.

ڕائید هۆگر ڕوونیشیكرده‌وه‌، پتر له‌ 250 گرام "كریستاڵ" و بڕێك "تریاك" به‌ تۆمه‌تباره‌كه‌ گیراوه‌و له‌ئێستادا دۆسیه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ بۆ تۆمه‌تباره‌كه‌ كراوه‌ته‌وه‌.

شەوى رابردوو فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا چەند ناوچەیەكی سەر بە ناحیەی سیدەكانیان بۆردومان كرد كە دەكەوێتە باكوری پارێزگای هەولێرەوە.

سوپای توركیا لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند كە فڕۆكە جەنگییەكانیان چیای خواكوركیان بۆردومان كردووە.

بەپێی راگەیەندراوەكەی سوپای توركیا، پێگەكانی پارتی كرێكارانی كوردستان لەو ناوچەیەدا كراونەتە ئامانج كە گوایە بەنیازبوون چالاكی لە دژی هێزەكانی سوپای توركیا لە ناوچە سنوورییەكان ئەنجام بدەن.

تائێستا هیچ زانیارییەك دەربارەی زیانی بۆردومانەكەوە بڵاونەكراوەتەوە.

جێی ئاماژەیە بەردەوام فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا بە بیانووی بوونی بارەگاكانی پەكەكە، ناوچە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان بۆردومان دەكەن و تائێستا دەیان هاووڵاتی بەهۆی ئەو پەلامارانەی توركیاوە بوونەتە قوربانی و زیانێكی زۆری مادیش بە گوندنشینان كەوتووە.

ئاماژه‌كانی نزیكبوونه‌وه‌ی وڵاتانی (ئه‌مریكا، توركیا، سوریا‌و ڕوسیا) له‌باره‌ی باكوری سوریا‌و به‌تایبه‌تیش مه‌نبه‌ج‌و عه‌فرینه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت، له‌چه‌ند كاتژمێری داهاتووشدا لێكتێگه‌یشتنی ئه‌و وڵاتانه‌ ده‌چێته‌ بواری پراكتیكه‌وه‌.

یه‌كێك له‌سه‌ركرده‌كانی ڕۆژئاوای كوردستان كه‌ ناوه‌كه‌ی ئاشكرانه‌كراوه‌، له‌باره‌ی په‌یوه‌ندیكردنیان به‌ڕژێمی سوریا له‌باره‌ی عه‌فرینه‌وه‌ به‌مشێوه‌یه‌ قسه‌ی بۆ ڕۆژنامه‌ی شه‌رقولئه‌وسه‌ت كردووه‌، "له‌سه‌ره‌تای ئۆپه‌راسیۆنی چڵه‌ زه‌یتون بۆسه‌ر شاری عه‌فرین به‌رپرسانی یه‌په‌گه‌ له‌گه‌ڵ دیمه‌شق له‌سه‌ر خه‌ت بوون، بۆ ئه‌وه‌ی هێزێكی پاسه‌وانیی ڕه‌وانه‌ی سنوره‌كان بكرێت، به‌ڵام وه‌ڵامی دیمه‌شق بۆ ئێمه‌ ئه‌وه‌بوو كه‌ ڕوسیا ڕێگه‌ به‌سوریا نادات كارێكی له‌وشێوه‌یه‌ بكات‌و ڕازی نیه‌".

ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ی ڕۆژئاوا ئاماژه‌ی به‌داواكارییه‌كی ڕوسیا داوه‌ به‌وه‌ی، "ڕژێمی سوریا پێشنیازیكرد به‌ته‌واوی بچێته‌ ناو شاری عه‌فرینه‌وه‌، به‌ڵام ئێمه‌ ئه‌وه‌مان ڕه‌تكرده‌وه‌ چونكه‌ قه‌باره‌ی ئه‌و داواكارییه‌ی سوریا زۆر گه‌وره‌یه‌".

به‌وته‌ی ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ "له‌ڕێگه‌ی لیوا عه‌لی مه‌ملوك به‌رپرسی نوسینگه‌ی ئاسایشی نیشتمانی سوریاوه‌ گفتوگۆمان كرد له‌باره‌ی ئه‌وه‌ی هێزێكی ڕه‌مزی سوریا بێته‌ ناو سه‌نته‌ری عه‌فرینه‌وه‌، بۆیه‌ پێده‌چێت ڕوسیا كه‌ له‌ڕابردوودا دژی هاوكاریكردنی یه‌په‌گه‌ بوو له‌عه‌فرین، ئێستا به‌و چوارچێوه‌ نوێیه‌ ڕازیبێت كه‌ بۆ چونی ڕژێمی سوریا بۆ عه‌فرین داده‌ڕێژرێت".

هه‌ر به‌گوێره‌ی ڕۆژنامه‌ی شه‌رقولئه‌وسه‌ت، له‌چه‌ند كاتژمێری داهاتوودا لێكتێگه‌یشتنه‌كه‌ی كورده‌كان‌و ڕژێمی سوریا ده‌كه‌وێته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌، هێزێكی ڕه‌مزی سوریا ده‌چێت عه‌فرین.

له‌باره‌ی هه‌ڵوێستی ئه‌مریكا له‌ئه‌گه‌ری چونی هێزێكی سه‌ر به‌ڕژێمی سوریا بۆ نێو عه‌فرین، سه‌رچاوه‌یه‌كی باڵای نێو یه‌په‌گه‌ ڕایگه‌یاندووه‌، "ئه‌مریكا لاری نییه‌ له‌و هه‌نگاوه‌، پێشتریش ئه‌و وڵاته‌ ڕایگه‌یاندبوو كه‌ ناتوانێت هیچ بۆ عه‌فرین بكات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و سنوره‌ جێنفوزی ڕوسیایه‌".

له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ یەكینەكانی پاراستنی گەل (یەپەگە)، بەفەرمی دەنگۆی رازی بوون بەچوونی سوپای سوریا بۆ عفرینی رۆژئاوای كوردستان رەتدەكاتەوە.

رۆژهات رۆژ یەكێك لەفەرماندەكانی یەكینەكانی پاراستنی گەل یەپەگە لەو بارەوە رایگەیاند، ئەو دەنگۆیانەی باس لەوە دەكەن، كە رازی بوون بەچوونی سوپای توركیا بۆ رۆژئاوای كوردستان‌و كانتۆنی عفرین دوورە لەراستییەوە.

رۆژهات رۆژ لەمیانی لێدوانێكی ڕۆژنامه‌وانیدا راشیگەیاند، هیچ رێككەوتنێكیش لەگەڵ سوپای سوریا بۆ ئەوەی بچنە ناو عفرین نەكراوە، تەنانەت لەو بارەوە گفتوگۆش ئەنجامنەدراوە.

نامەكەی نەوزاد هادی پارێزگاری هەولێر بۆ پارێزگاری بەسرە بۆتە جێی باسی هاووڵاتییان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا، ئەویش بەهۆی ئەوەی پارێزگاری هەولێر  پێش یەكلابوونەوەی ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان لە رووداوی شەڕەكەی هەفتەی رابردوو، داوای لێبوردن لە پارێزگاری بەسرە دەكات.

نەوزاد هادی بە پارێزگاری بەسرە دەڵێت رووداوەكەی چوارشەممەی رابردوو لە ناخیەوە ئازاری پێگەیاندووە و تكاشی لێدەكات هەوڵەكانی بۆ چارەسەركردنی كێشەكە بخاتەگەڕ.

ئەم وتانەی نەوزاد هادی كە هاوكات ئەندامی سەركردایەتی پارتییە كاردانەوەی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لێكەوتەوە.
 عەلی رزگار دەڵێت: "سوكایەتیمان پێبكەن و بمانكوژن وە لەناو نشتیمانی خۆمان ئیهانەشمان بكەن هئشتان تاوان باریشین !!!" و رزگار ئلینیاخیش دەنووسێت، ئەی بۆ داوای لێبوردن لە خەڵکە هەژارەکەی خۆیان ناکەن چەندین ساڵە ئەیانکوژن ئەیان بڕن".

باوكی ئالانیش نووسیوێتی : "لە هەولێر کورد دە كوژڕێت لەجیاتی سزادانی بکوژەکان تۆمەتی هە ڵبەستراویان بۆدروست دەکرێن، بەڵام لە سەر دوو عەرەبی (...) داوای لێبوردن دەکەن خەریکی ماستاو کردنن".

كەمال خانی رەخنە لە پارێزگاری هەولێر دەگرێت و دەنووسێت "ئەی لە پردێ و دێگەڵە چیت بە گەنجی كورد نەكرد، ئەی بۆ داوای لێبوردن ناكەیت".

رامار ڤین بەتەنزەوە لەسەر داوای لێبوردنەكەی پارێزگار دەنووسێت و دەڵێت: "تکایە دەرگای حیوار دامەخەن هههههههه". 

هاووڵاتییەكی دیكەش بەناوی هیوا خۆشناو تێبینی ئەوە دەكات كە "ئەو نوسراوە لە ڕۆژی شەممە دەرچووە، دیارە ڕۆژی شەممە دوام ھەیە لمصلحة وحدة العراق" .

هەڵكەوت كاكەش وەك تەواوكارییەك بۆ تێبینی و رەخنەكەی هیوا خۆشناو بە تەنزەوە دەڵێت: "ئەمری سەرۆکە دەبێت هەمووی خۆی فێری عەربیش بکات ههههه لأجل وحدة العراق".

كۆبوونەوەكەی ئەمڕۆی وەفدی هەرێمی كوردستان لەگەڵ حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق كاردانەوەی توندی هاووڵاتییانی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا دروست كردووە، ئەویش بەوپێیەی بەشداربووانی كۆبوونەوەكە بە "عەرابی" ئەو ریفراندۆمە دادەنرێن كە بەبێ گوێدانە هۆشدارییە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكان ئەنجام درا و بووە هۆی لاوازكردنی كوردستان.

بەشێكی لە هاووڵاتییان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا دەڵێن ئەو لێپرسراوانەی كە لە سەر شاشەی تەلەفزیۆنەكان عەبادی بە داگیركەر وەسف دەكەن، دەبینین لەكۆبوونەوە دوو قۆڵییەكانیدا بەدەمییەوە پێدەكەنن.

هاووڵاتییەك بەناوی عیزەدین عەبدوڵا، هێرشەكانی پێشووی لێپرسراوانی پارتی بەبیر دەهێنێتەوە كە دەیانكردە سەر ئەو كەس و لایەنانەی هەوڵی چارەسەركردنی كێشەكانیان لەگەڵ عەبادی دەدا و پارتی بە بە خیاتكار وەسفی دەكردن، بەڵام ئێستاش خۆیان لەگەل حەیدەر عەبادی كۆدەبنەوە و دەشڵێت: " نازانم بەچی ڕویکەوە پی ئەکەنن، میللەت تاکو بینە قاقای هاتووە بەدەست ئەم دۆخە جەق بەستوەوە".

محەمەد رەواندوزیش بەتەنزەوە دەڵێت "باش پێبكەنن میللەت هەمووی تێرە و ئێوەن برسی، حەواڵەی خودا بن".
 
هاووڵاتییەكی دیكە بەناوی محەمەد فەرەج دەنووسێت: " ھەر ئەم عەبەیە (عەبادی) بوو ئەیان وت موفلیسەو داگیرکەرە خێرە ئێستا بۆی پێدەکەنن و پیاوی چاکە؟!".

ئەردەڵان ئومێدیش لەسەر هەمان بابەت رەخنە لە وەفدەكە دەگرێت و دەڵێت: ئەمانە دوو ساڵ خێری كەركوكیان خوارد وەك حەقی شەڕی داعش و خوێنی 1500 پێشمەرگە.

سامی رێكانیش پێیوایە ئێستا "وێنەی راستەقینەی" ئەوانە دەركەوت كە پێشتر قسەیان بە عەبادی دەگوت و نەوزاد سولێمانییش دەڵێت: ئەمانە "بۆمانەوەی خۆیان هەموو تەنازولێك دەكەن".

ئه‌ندامێكی په‌رله‌مانی عێراق سه‌ر به‌فراكسیۆنی گۆڕان ئاشكرایكرد، داوایه‌كی له‌باره‌ی سه‌رۆكایه‌تیكردنی لیستی سه‌ركه‌وتنی حه‌یده‌ر عه‌بادی ڕه‌تكردوه‌ته‌وه‌.

مه‌سعود حه‌یده‌ر ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق سه‌ر به‌فراكسیۆنی گۆڕان له‌روونكردنه‌وه‌یه‌كدا ڕایگه‌یاند، "زۆرێک پرسیاری ئەوەمان ئاراستە دەکەن کە من کرابێتم بەسەرۆکی لیستی سەرکەوتنی سەرۆک وەزیران حه‌یدر عه‌بادی لە پارێزگای سلێمانی بۆ ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بە فەرمی داوایان ئاراستەکردین بۆ ئەوەی ببین بە سەرۆکی لیستەکەیان لە پارێزگای سلێمانی، وەڵامی ئێمە بۆیان سوپاسگوزاری بووە بۆ متمانەیان و ئەو داوایەمان رەتکردەوە".

ده‌قی ڕونكردنه‌وه‌كه‌ی مه‌سعود حه‌یده‌ر

 زۆرێک پرسیاری ئەوەمان ئاراستە دەکەن کە من کرابێتم بەسەرۆکی لیستی سەرکەوتنی سەرۆک وەزیران حیدر عبادی لە پارێزگای سلێمانی بۆ ھەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بە فەرمی داوایان ئاراستەکردین بۆ ئەوەی ببین بە سەرۆکی لیستەکەیان لە پارێزگای سلێمانی. وەڵامی ئێمە بۆیان سوپاسگوزاری بووە بۆ متمانەیان و ئەو داوایەمان رەتکردەوە، نە مێژووی خۆم و نە مێژووی خانەوادەکەم رێگەم پێ نادا لە دەرەوەی حزب و پارتە سیاسێ کوردێکان خەبات بکەم بۆ گشت چین و توێژەکانی ھەرێمی کوردستان و بەرگری لە مافەکانیان بکەم. قەناعەتی کەسی خۆم ئەوەیە کە تەنھا لە رێگەی حزبی کوردی خەباتی سیاسی بۆ مافەکانی میللەتەکەم بکەم لە چوارچێوەی عێراقێکی فیدراڵی دیموکرات. لە ھەر جێگەو پێگەیەک بم کار بۆ چاکسازی دەکەم و شەڕی ئیرادەی میللەتەکەم دەکەم. پەیامم ھەمیشە ئەوە بووە" خەمی ھاونیشتمانیان لە ھەرکوێ بێ، من لەوێ ئەبم" .

هه‌رێم و به‌غدا بۆ ئیداره‌دانی‌ هه‌ردوو ده‌روازه‌ سنوریه‌كانی‌ ئیبراهیم خه‌لیل و پیشخابوور به‌هاوبه‌شی ڕێكده‌كه‌ون و بڕیاریشوایه‌ له‌سه‌ره‌تای مانگی‌ ئاداری‌ ئه‌مساڵه‌وه‌ ڕێكه‌وتنه‌كه‌ بخرێته‌ بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌، په‌رله‌مانتارێكی‌ پارتیش مه‌رجی‌ جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌و ڕێكه‌وتنه‌ ئاشكراده‌كات.

 

 

به‌گوێره‌ی‌  زانیارییەکان  ، هه‌ردوو حكومه‌تی‌ هه‌رێم و عیراق ڕێكه‌وتون له‌سه‌ر ئیداره‌دانی‌ هه‌ردوو خاڵی سنوری‌ ئیبراهیم خه‌لیل و پیشخابور به‌شێوه‌ی‌ هاوبه‌ش، به‌ڵام تائێستا ئه‌و ڕێكه‌وتنه‌ نه‌خراوه‌ته‌وه‌ بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌و ئاشكراش نه‌كراوه‌.

هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ش زانراوه‌، بڕیاروایه‌ ڕێكه‌وتنه‌كه‌ له‌مانگی‌ ئاداری داهاتوه‌وه‌ بخرێته‌ بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌ به‌جۆرێك هه‌ردوو ده‌روازه‌كه‌  به‌شێوه‌ی‌ ئیداره‌ی‌ هاوبه‌ش به‌ڕێوه‌ببرێن.

باس له‌وه‌شكراوه‌، پارتی‌ ڕه‌زامه‌نده‌ له‌سه‌ر ئه‌و ڕێكه‌وتنه‌ له‌باره‌ی‌ هه‌ردوو ده‌روازه‌كه‌و چاوه‌ڕوانیشده‌كرێت كار به‌ڕێكه‌وتنه‌كه‌ له‌مانگی‌ داهاتوه‌وه‌ بكرێت، به‌ڵام تائێستا هیچ زانیاریه‌ك له‌باره‌ی‌ ده‌قی ڕێكه‌وتنه‌كه‌ بۆ ڕاگه‌یاندنه‌كان بڵاونه‌كراوه‌ته‌وه‌.

لای خۆیشیه‌وه‌ فه‌رحان جه‌وهه‌ر په‌رله‌مانتاری‌ فراكسیۆنی‌ پارتی‌ له‌په‌رله‌مانی كوردستان ئه‌وه‌ی‌ راگەیاندوە، "هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌موكات ئاماده‌یه‌ به‌گوێره‌ی‌ ده‌ستور ماف و ئه‌رك و ئیتمیازاته‌كانی‌ بۆ فه‌راهه‌مبكرێت و هیچ گرفتێكی‌ نییه‌ له‌ئیداره‌دانی‌ ده‌روازه‌كان به‌شێوه‌ی‌ هاوبه‌ش".

په‌رله‌مانتاره‌كه‌ی‌ پارتی‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش مه‌رجی‌ ئه‌وه‌ی‌ ڕاگه‌یاند، "مافه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان پارێزراوبێت و له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵدا بكرێت، به‌و شێوه‌یه‌ش هه‌رێم هیچ گرفتێك نابینێت".

 

 

نرخی نەوتی خاو لە بازاڕەکانی جیهان بەرزبوویەوە، ئەویش دوای بووژاندنەوەی بازاڕەکانی پشکی جیهانی و دابەزینی نرخی دۆلاری ئەمەریکی.

بەپێی ئاژانسی رۆیتەرز، نرخی نەوتی خاوی برینت 51 سەنت کە دەکاتە لەسەدا 0.79ی نرخەکەی، بەرزبوویەوە، بەوەش هەر بەرمیلێکی لەبازاڕەکانی جیهاندا بە 64.84 دۆلار فرۆشرا.

هاوکات نرخی نەوتی خاوی رۆژئاوای تەکساسی ئەمەریکا، 34 سەنت، کە دەکاتە 0.55 نرخەکەی، بەرزبوویەوە. بەو پێیەش نرخی هەر بەرمیلێکی گەیشتە 61.68 دۆلار.

ئەوەش لەکاتێکدایە هەفتەی رابردوو، نرخی نەوت لەبازاڕەکانی جیهاندا زنجیرەیەکی دابەزینی بەخۆیەوە بینی و بووە هۆی لەدەستدانی نزیکە لەسەدا 10ی بەهاکەی.

لیژنەی وزە لەئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك، یاداشتێكی ناڕەزایەتی ئامادەكردووەو تێدا ڕەخنە لەوەزارەتی نەوتی عێراق دەگرێت، بەوەی ئاگاداری ناوەڕۆكی ئەو گرێبەستانە نین، كە لەدوای 16ی ئۆكتۆبەرەوە ئەنجامیداون.

ئەحمەد عەسكەری سەرۆكی لیژنەی وزە لەئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك، بەدەنگی ئەمەریكای راگەیاند "یاداشتەكەمان لەڕێگەی ئەنجوومەنەوە بۆ پەرلەمانی عێراق بەرزدەكەینەوە، چونكە بەپێی مادەی 112 ی دەستوور، دەبێت ئاگاداری دۆسییەی نەوت‌و گرێبەستە نەوتییەكان بین."

وەزارەتی نەوتی عێراق لەدوای 16ی ئۆكتۆبەر، گرێبەستێكی لەگەڵ كۆمپانیای بی پی بەریتانیدا واژوو كرد بۆ پەرەپێدانی نەوتی كەركوك، هەروەها لەگەڵ وەزارەتی نەوتی ئێرانیش بۆ هەناردەكردنی نەوتی ئەو پارێزگایە رێككەوتووە، چەند گرێبەستێكی تریشی ئەنجامداوە، كە نوێنەری ئەنجوومەنی پارێزگا لەكاتی واژووكردنی ئەو گرێبەستانەدا ئامادە نەبووە.

هەروەها شوان داودی ئەندامی پەرلەمانی عێراق‌و یەكێك لەنوێنەرانی كەركوك، پێیوایە هەوڵەكانی لیژنەی وزەی ئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك بێئەنجام دەبن، چونكە شتێك نەماوە بەناوی ئەنجوومەنی پارێزگای كەركوكەوە.

داودی بەدەنگی ئەمەریكای راگەیاند "لیژنەی وزە، كە بریارێك دەدات، دەبێت بەراپۆرت بیدەنە ئەنجوومەنی پارێزگاو ئەنجوومەن پەسەندی بكات، پاشان دەبێتە بۆچوونی ئەنجوومەن‌و ئاراستەی لایەنەكان دەكرێت."

ناوبراو راشیگەیاند "ئەنجوومەنی پارێزگا كۆنابێتەوە، كەواتە ئەنجوومەنمان نییەو راپۆرتەكەی لیژنەی وزەش ئەنجامی نابێت."

لەبەرانبەردا سەرۆكی لیژنەی وزە لەئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك، جەختیكردەوە ئەوان نوێنەری خەڵكن‌و دەبێت لەناوەڕۆكی گرێبەستە نەوتییەكان ئاگاداربكرێنەوە.

عەسكەری وتی: "گەر ناوەڕۆكی گرێبەستەكانمان پێنەڵێن شكات دەكەین، هیچیشمان دەست نەكەوێت ئەو كۆمپانیا بەریتانییە دەدەینە دادگا، كە گرێبەستی بۆ پەرەپێدانی نەوتی كەركوك كردووە."

نەوتی كەركوك یەكێكە لەو دۆسییانەی لەدوای رووخانی رژێمی بەعسەوە زۆرترین مشتومڕی لەنێوان هەرێم‌و بەغدا لەسەر بووە، پێشتر بەغدا كوردی بەتاكلایەنە هەناردەكردنی نەوتەكەی تۆمەتبار دەكرد، ئێستاش بەرپرسە كوردەكانی كەركوك، بەغدا بەحساب نەكردن بۆیان لەمەسەلەی گرێبەستە نەوتیەكاندا تۆمەتبار دەكەن.

پێكهاتەو پارتە جیاوازەكانی‌‌ كەركوك كه شەری‌ ‌داعش كۆیكردبوونەوە،‌ ململانێیەكان لەسەر هەلبژاردنی‌ دا‌هاتووی‌ عێراق لێكیان جیادەكاتەوەو لەئێستاوە چەندین ناكۆكی‌ لەنێوانیاندا دروستبووە.

هەڵبژاردن لەكەركوكدا هەمیشە رەهەندێكی‌ جیاوازی‌ لەچاو پارێزگاكانی‌ تری‌ عێراق لەخۆگرتوە، چونكە شارێكی‌ فرە نەتەوەو ئاینە‌‌و لەگرنگترین ناوچەكانی‌ جێگەی‌ ململانێی‌ نێوان حكومەتی‌ ناوەندی‌ و حكومەتی‌ هەرێمی‌ كوردستانە.

"هەڵبژاردنی‌ ئەنجومەنی‌ نوێنەران كە بڕیارە رۆژی‌ 12 ئایاری‌ ئەمساڵ بەڕێوەبچێت بۆ بەدەستهێنانی‌ 328 كورسی پەرلەمانەو بەسەر 18 پارێزگادا دابەشكراوەو هەڵبژاردن بەفرە بازنەیی بەرێوەدەچێت، لەسەرتاسەری عێراق 24 ملیۆن‌و 400 هەزار كەس مافی دەنگدانیان هەیە، ژمارەی‌ دەنگدەرانیش لەپارێزگای‌ كەركوك 952 هەزار دەنگدەرە بۆ‌ بەدەستهێنانی‌ 12 كورسی‌ كەركوك لە‌ ئەنجومەنی‌ نوێنەرانی‌ داهاتو‌و" رزگار حاجی‌ حەمە جێگری‌ سەرۆكی‌ كۆمیسۆنی‌ باڵای‌ سەربەخۆی‌ هەڵبژاردنەكانی‌ عێراق بۆ "نیقاش" وای‌ ووت.

نەتەوەی‌ كورد‌ كە پێكهاتەی‌‌ سەرەكیی‌ پارێزگای‌ كەركوكە، لەدوای‌ روداوەكانی‌ 16ی‌ ئۆكتۆبەری‌ ساڵی‌ 2017 چالاكییەكانیان سنوردارە و ترسیان هەیە لە كەمبونەوەی رێژەی دەنگەكانیان، ئەوەش بەهۆی‌ باڵادەستی‌ هێزە عیراقییەكان دوای‌ كشانەوەی‌ پێشمەرگە لە پارێزگاكە، هەرچەندە شەش كۆبونەوەیان لەناوەوەو دەرەوەی‌ كەركوك ئەنجامداوه،‌ بەڵام نەیانتوانیوە ناكۆكییەكانیان بۆ دروستكردنی‌ هاوپەیمانیەكی‌ هاوبەش تێپەرێنن.

ئاسۆ مامەند ئەندامی‌ مەكتەبی‌ سیاسی‌ و بەرپرسی‌ مەڵبەندی‌ كەركوكی‌ یەكێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان بە"نیقاش"ی‌ راگەیاند :"ئێمە پرۆژەیەكمان داوە بە هەموو حزبە كوردستانیەكان بۆ ئەوەی‌ دەنگی‌ كورد لە شارەكە یەكبخەین و بەیەك لیست بەشداری‌ بكەین بۆ هەڵبژاردنی‌ دا‌هاتووی‌ پەرلەمانی‌ عێراق بەڵام دیارە تاكو ئێستا ناكۆكییەكان رێگربووە لەبەردەم یەك لیستی‌ كورد بۆ ناوچە دابرێندراوەكان."

ناوبراو ئەوەشی‌ خستەڕوو:" مەترسی‌ كەمبونەوەی‌ دەنگی‌ كورد هەیە ئەگەر بە یەك لیست بەشداری‌ ناكات لەبەرئەوە یەكێتی‌ وەك حزبێكی‌ باڵادەست و بەرپرسیار لە پارێزگاكە هەموو هەوڵێكی‌ خۆی‌ خستۆتە كار بۆ دروستكردنی‌ یەك لیستی‌."

بە‌پێی‌ زانیارییەكانی‌ "نیقاش" كە لەسەرچاوەیەكی‌ مەكتەبی‌ سیاسی‌ پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان دەستی‌ كەوتووە، لە كۆتا كۆبونەوەی‌ حزبە كوردستاینەكان كە لە 7ی‌ شوباتی‌ ئەمساڵ لە شاری‌ هەولێر بەرێوەچوو كۆبوونەوەكە نوێنەرانی پارتی دیموكراتی‌ كوردستان، یەكێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان، بزوتنەوەی گۆڕان، كۆمەڵی‌ ئیسلامی‌، یەكگرتووی ئیسلامی، هاوپەیمانی بۆ دادپەروەری ‌و دیموكراسی‌ ، سۆسیالیست ، ئایندە ئامادەیی‌ بوون بەڵام یەك لیستی لە ناوچەكانی جێناكۆكەكان بریاری‌ لێنەدرا تەنیا پاشگەزبونەوەی‌ پارتی‌ بۆ بەشداری‌ لە هەڵبژاردن لە ناوچە جێناكۆكەكانی‌ لێ سەوز بوو.

خەسرۆ گۆران بەرپرسی‌ دەزگای‌ هەڵبژاردنی‌ پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان بە"نیقاش"ی‌ ووت: "ئێمە كە بریارماندا لە ناوچە كوردستانیەكانی‌ دەرەوەی‌ ئیدارەی‌ هەرێم بەشداری‌ لە هەڵبژاردنەكانی‌ عێراق ناكەین چونكە پێمانوایە لە دوای‌ 16ی‌ ئۆكتۆبەری‌ ساڵی‌ 2017 كەركوك داگیركراوە بەڵام كاتێك حزبەكان بریاریانداوە بەیەك لیست بەشداری‌ بكەن ئێمە ئامادەین لە بریارەكەی‌ خۆمان پاشگەزببینەوە چونكە چارەنوسی‌ ئەو ناوچەنە بۆ نەتەوەی‌ كورد لەسەرووی‌ بریاری‌ حزبیەوەیە."

پێشتر هەریەك لە گۆڕان، كۆمەڵ و هاوپەیمانی بۆ دادپەروەری‌ و دیموكراسی‌ هاوپەیمانێتییەكیان بۆ هەڵبژاردن لە ناوچەكانی جێناكۆك پێكهێنا، بەڵام پارتی بڕیاریدابوو لە كەركوك بایكۆت بكات و یەكێتیش لیتسێكی‌ بەناوی‌ كەركوك چارەنوسمانە پێكهێنا، ئەمە جگە لەوەی‌ هاوپەیمانی‌ بۆ نەوەی‌ نوێ‌ لەلایەن سێ‌ حزب تۆماركراوە.

لە بەرانبەر نەتەوەی‌ كورد، پێكهاتەی‌ عەرەب و توركمانەكان دابەش بوون بەسەر مەزهەب و ئینتمایی‌  سەركردەكانی‌ عێراق، ئەمەش وایكردووە ململانێكان بۆ یەك لیستی‌ لای‌ هەردوو پێكهاتە سەركەوتوو نەبێت ، هەرچەندە جیاواز لە نەتەوەی‌ كورد هەردوو پێكهاتەكەی‌ تر بەرگری‌ لەعێراقیبونی‌ كەركوك ‌و مانەوەی‌ ئەم شارە لەژێردەسەڵاتی‌ حكومەتی‌ ناوەند دەكەن.

راكان سەعید پارێزگاری‌ كەركوك بەوەكالەت و سەرۆكی‌ ئەنجومەنی‌ سیاسی‌ عەرەبی‌ پێشتر هەفتەی‌ رابردوو رایگەیاند :"داوا لە تەواوی‌ پێكهاتەی‌ عەرەب دەكەین بەیەك لیست بەشداری‌ هەڵبژاردن بكەن چونكە ئەم سەركەوتنەی‌ ئێستا بەدەست هاتووە بەهۆی‌ یەك دەنگی‌ نەتەوەیمانە."

هەرچەندە ئەو سەركردە دیارەی‌ پێكهاتەی‌ عەرەبی‌ سوونەی‌ پارێزگای‌ كەركوك ئەو داواكارییەی‌ خستەڕوو بەڵام كوتلە عەرەبیەكان بەسەر حەوت قەوارەی‌ جیاجیا دابەش بوون كە زۆرینەیان لەنێو لیستەكەی‌ سەرۆك وەزیرانی‌ عێراق و سەرۆكی‌ حزبی‌ دەعوە و لیستەكەی‌ سەرۆك وەزیرانی‌ پێشووی‌ عێراق ئەیاد عەلاویدان.

هەروەها پێكهاتەی‌ توركمان دابەش بوون‌ بەسەر ئەو لیستەنەی‌ زۆرینەی‌ شیعە و سوونه مەزهەبن ، ئەمەش وایكردووە توركمانەكانی‌ كەركوك دابەش بن و تەنانەت كاریگەری‌ لەسەر ئەو كوتلە یەكگرتووەی‌ توركمانیش هەبوو لە ئەنجومەنی‌ پارێزگای‌ كەركوك.

هەفتەی‌ رابردوو دوو ئەندامی‌ شیعە مەزهەب لە ئەنجومەنی‌ پارێزگای‌ كەركوك لە كوتلەی‌ بەرەی‌ توركمانی‌ جیابونەوەو لیستی‌ خزمەتی‌ توركمانیان پێكهێنا هەرچەندە یەكێك لە ئەندامە جیابونەوەكان دەڵێت جیابوونەوەمان بە ئامانجی‌ خزمەتكردنە. 

نەجات حسێن ئەندامی‌ ئەنجومەنی‌ پارێزگا و نوێنەری‌ رەوتی‌ حیكمە لە پارێزگای‌ كەركوك بە"نیقاش"ی‌ وت:" دروستكردنی‌ لیستێكی‌ نوێ‌ بۆ خزمەتكردنی‌ زیاتری‌ خەڵكی‌ كەركوكە نەك بانگەشەی‌ هەڵبژاردن."

هەورەها محەمەد جاسم سەرۆكی‌ حزبی‌ توركمانی‌ قەومی‌ بە"نیقاش"ی‌ ووت :" دەبوایە سەرجەم حزبە توركمانیەكان بەیەك لیست بەشداری‌ بكەن بۆ ئەوەی‌ زۆرترین دەنگی‌ خەڵكی‌ كەركوكیان مسۆگەر بكردایە بەڵام ناكۆكییەكان رێگربوون لەبەردەم یەك لیستی‌."

هەرچەندە هێشتا هەڵمەتی‌ پڕوپاگەندەی‌ هەڵبژاردن بەڕەسمی‌ دەستی‌ پێنەكردوە، بەڵام كە سەردانی‌ بارەگای‌ حزب و پارتە جیاوازەكان لە كەركوك دەكەیت باس باسی‌ بەدەستهێنانی‌ 12 كورسیەكەی‌ ئەو پارێزگایە، ئەمەش وایكردوە ئەم هەلبژاردنە لای‌ زۆرینەیان حزبەكان بە هەڵبژاردنی‌ سوور بناسرێت بە تایبەت كە یەكەم كاندیدی‌ هەڵبژاردنەكان هەفتەی‌ رابردوو لە كەركوك تیرۆركرا - عەلی ئەڵماس غائیب، كاندید لەلیستەكەی عەبادی-

هاوڕێ زەنگەنە پارێزەرو شارەزای‌ بواری‌ هەڵبژاردن بە"نیقاش"ی‌ ووت :" هەڵبژاردنی‌ ئەمجارە جیاواز لە هەڵبژاردنەكانی‌ تر دەبێت، چونكە كەرەستەكانی‌ بانگەشەی‌ هەڵبژاردن زۆرینەی‌ سەربازین هەر لە كۆتایی‌ شەری‌ داعش و باڵادەستی‌ هێزە عێراقیەكان تا تاوانی‌ هێزی‌ میلیشیاكان بۆیە ئەم هەڵبژاردنەی‌ ئەمجارە لەبری‌ هەڵبژاردنی‌ سپی‌ دەبێتە هەڵبژاردنی‌ سوور."

پارێزگای كەركوك لە هەڵبژاردنی‌ رابردوو 12 كورسی لە پەرلەمانی عیراق بۆ دانرابوو ، لەو ژمارەیەش حزبە كوردیەكان هەشت كورسی بەدەستهێنا كە شەشیان بۆ یەكێتیی نیشتمانی كوردستان و دوو كورسیش بۆ پارتی بوو ، هەروەها گردبونەوەی‌ عەرەبی‌ دوو كورسی‌ و بەرەی‌ توركمانی‌ دوو كورسیەكەی‌ دیكەی‌ مسۆگەر كرد.

الصفحة 5 من 1206

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥