کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردن و راپرسی، دەستپێکردنی کاتی بانگەشەی ھەڵبژاردن، و وەرگرتنی ناوی کاندیدەکانی تا کۆتایی ئەم ھەفتەیە دواخست، ئەوەش بەھۆی دواکەوتنی کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستانەوە. سەرچاوەیەک لەکۆمسیۆن، راگەیاندووە، لەکۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی کۆمسیۆن بڕیاردراوە، کە وەرگرتنی کاندیدەکان رۆژی چوارشەممە، بێت، و دەستپێکردنی بانگەشەش رۆژی پێنجشەممە، یان ھەینی بێت. ئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەکرد، دواخستنەکان بەھۆی کۆبونەوەی پەرلەمانی کوردستانەوە بووە، کە بۆ رۆژی چوارشەممە دواخراوە. کۆبوونەوەی پەرلەمانی کوردستان کە بڕیاربوو دوشەممە بەڕێوەبچێت، بۆ رۆژی چوارشەممە دواخرا. جێگری سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان، لەبانگھێشتنامەیەکدا ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان ئاگادار دەکاتەوە کە دانیشتنی ژمارە (٣)ی ئاساییی خولی پاییزە لەکاتژمێر ١١ی پێشنیوەڕۆی رۆژی دووشەمە رێکەوتی ١٦/١٠/٢٠١٧، دواخراوە بۆ کاتژمێر ١٠ی پێشنیوەڕۆی رۆژی چوارشەمە رێکەوتی ١٨/١٠/٢٠١٧ و داوا دەکات کە لەکاتی دیاریکراودا ئامادەبن. بڕیاربوو ئەو کۆبوونەوەیە رۆژی یەکشەممە ئەنجام بدرێت، بەڵام بۆ دوشەممە دواخرابوو، ئەمڕۆ جارێکی دیکە بۆ چوارشەممە دواخرا. چاوەڕواندەکرێت پرسی ئەنجامدان یان دواخستنی ھەڵبژاردن، تەوەرێکی کۆبوونەوەکە بێت. ئومێد خۆشناو، سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی کوردستان، پێشتر رایگەیاندبوو، تا ئێستا ھیچ بڕیارێک نییە لەبارەی ئەوەی ھەڵبژاردن چەند دوادەخرێت، "بەڵام لە کۆبوونەوەی پەرلەماندا بە لەبەرچاوگرتنی رای حزب و لایەن سیاسییەکان لە دەرەوەی پەرلەماندا گفتوگۆی ئەو پرسە دەکرێت".

به‌رپرسێكی حه‌شدی شه‌عبی ده‌ڵێت "ئه‌وه‌ حكومه‌ته‌ گرژیی و ئاڵۆزی ده‌وێت نه‌ك میلله‌ت". ده‌شڵێت "هێزی پێشمه‌رگه‌ و حه‌شدی شه‌عبی و هێزه‌ عیراقییه‌كان به‌ سیاسی كراون".
ئه‌مڕۆ 15-10 سه‌ید موختار موسه‌وی به‌رپرسی حه‌شدی شه‌عبی له‌ ته‌له‌عفه‌ر به‌ رادیۆی نه‌وای راگه‌یاندووه
، ئه‌وه‌ی دروستبوه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی حكومه‌تی هه‌رێم و به‌غدایه‌ نه‌ك له‌ به‌رژه‌وه‌ندی كوردستان یاخود عیراق، ئه‌وه‌ حكومه‌ته‌ گرژیی و ئاڵۆزی ده‌وێت نه‌ك میلله‌ت.
وتیشی "نه‌ كورد دوژمنی عه‌ره‌به‌، نه‌ عه‌ره‌ب و توركمان دوژمنی كوردن".
سه‌باره‌ت به‌ ئه‌گه‌ره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی شه‌ڕ له‌نێوان هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ و هێزه‌كانی عیراق، ئه‌و به‌رپرسه‌ی حه‌شدی شه‌عبی ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد، دیاریكردنی كات زۆر هه‌ڵه‌یه‌، هه‌روه‌ها چونی 15 بۆ 20 لیوای حه‌شدی سه‌عبی و دوو بۆ سێ فیرقه‌ی هێزه‌ عیراقییه‌كان بۆ حه‌ویجه‌ و چونی پێشمه‌رگه‌ له‌ هه‌ولێر و سلێمانییه‌وه‌ بۆ كه‌ركوك، وایكردوه‌ هێزه‌ عیراقییه‌كان وابزانن پێشمه‌رگه‌ هێرشده‌كاته‌سه‌ر خورماتو و سلێمان به‌گ و ئامرلی، هه‌روه‌ها هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ش واده‌زانن حه‌شدی شه‌عبی و هێزه‌كانی عیراق هێرش بۆ كه‌ركوك ده‌به‌ن.
سه‌ید موختار موسه‌وی به‌رپرسی حه‌شدی شه‌عبی له‌ ته‌له‌عفه‌ر پێشیوایه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ و حه‌شدی شه‌عبی و هێزه‌ عیراقییه‌كان به‌ سیاسی كراون.

سه‌رۆك كۆماری‌ عیراق و بارزانی‌ بۆ به‌شداریكردن له‌ كۆبوونه‌وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان و پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان گه‌یشتنه‌ هاوینه‌هه‌واری‌ دوكان له‌ سلێمانی‌.

كه‌مێك له‌مه‌وبه‌ر فوئاد مه‌عسوم سه‌رۆك كۆماری عیراق بۆ به‌شداری له‌ كۆبوونه‌وه‌ی مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان و نێوه‌ندگیری نێوان هه‌رێم و به‌غدا گه‌یشته‌ هاوینه‌ هه‌واری دوكان.

هاوكات مه‌سعود بارزانی‌ كه‌ رای‌ جیاواز له‌سه‌ر پۆسته‌كه‌ی‌ وه‌ك سه‌رۆكی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌یه‌، گه‌یشته‌ هاوینه‌هه‌واری‌ دوكات بۆ به‌شداریكردن له‌ هه‌مان كۆبوونه‌وه‌.

پێشتر ئارێز عه‌بدوڵا ئه‌ندامی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی‌ به‌ وێستگه‌ نیوزی‌ راگه‌یاند كه‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ سه‌باره‌ت به‌ دۆخی‌ پارێزگای‌ كه‌ركوك و ناوچه‌ دابڕاوه‌كان ده‌بێت.

به‌گوێره‌ی‌ زانیارییه‌كان له‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ پارتی‌ و یه‌كێتی‌ بارودۆخی ناوچه‌كه‌ تاووتوێ ده‌كه‌ن.

به‌هۆی‌ ئه‌نجامدانی‌ ریفراندۆمی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ له‌ 25-9-2017، حكومه‌ت و په‌رله‌مانی‌ عیراق ژماره‌یه‌ك بڕیاریان له‌ دژی‌ كوردستان ده‌ركرد، شه‌وی‌ 10-10-2017یش حه‌یده‌ر عه‌بادی‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی‌ عیراق رایگه‌یاند به‌پێی‌ ده‌ستوور مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ كه‌ركوك و ناوچه‌ دابڕاوه‌كان ده‌كه‌ن و داواشی‌ له‌ هێزه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌ كرد له‌و ناوچانه‌ رووبه‌ڕوویان نه‌بنه‌وه‌.
 
له‌ شه‌وی‌ پێنجشه‌ممه‌ی‌ رابردووشه‌وه‌ هێزی‌ زۆری‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ شاری‌ كه‌ركوك وده‌وروبه‌ری‌ جێگیركراون.

نوسینگەی "حەیدەر عەبادی " سەرۆک وەزیری عێراق رەتی دەکاتەوە وادەیان بۆ پێشمەرگە دیاری کردبێت بۆ ئەوەی لە باشوری کەرکوک بکشێتەوە .
"سەعد حەدیسی" وتەبێژی نوسینگەی راگەیاندنی عەبادی لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی "سکای نیوز" رەتی کردەوە کە وادەیان بۆ ھێزی پێشمەرگە دیاری کردبێت بۆ ئەوەی لە باشوری کەرکوک بکشێتەوە ، حەدیسی وتویەتی کە حکومەتی عێراق بە تێروانینێکی نیشتیمانی و بەپێی دەستور مامەڵە دەکات .لەبارەی جوجۆڵی سەربازی سوپای عێراقەوە لە باشوری کەرکوک سەعد حەدیسی رایگەیاندووە کە سوپای عێراق دووبارە بڵاوەی پێ دەکرێت لەو شوێنانەی کە لێی بووە پێش مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤ واتە پێش ئەوەی داعش دەست بەسەر ئەو ناوچانەدا بگرێت. 

هەرێمی كوردستان‌و حكومەتی ناوەند، وەك دوانەیەكی بێ یەك هەڵنەكردو ‌و بەیەكەوەش نەگونجاو، پەیوەندییەكانیان چووەتە ئاستێكی مەترسیداری نزیك لەپێكدادان.

گەر بەراوردێكی خێرای ململانێی ئەو دوو هێزە بەوەرزش‌و بەدیاریكراویش تۆپی پێ بكەین، دەبینین دوو هەڵبژاردەی جیاواز یارییەكی مەترسیدار دەكەن‌و یارییەكەش یارییەكی قورسە بۆ هەردوولا.

هەڵبژاردەكەی هەرێمی كوردستان بەیاریزانی كەم، هەروەها پاڵپشتییەكی كەمی جەماوەرەكەی‌و بەڕاهێنەرێكی چەند ساڵ دووبارەوە یاریدەكات، هەرچی عێراق‌و حكومەتی ناوەندە بەیاریزانی تەواو و بەڕاهێنەریكی نوێوە‌و بەپاڵپشتی هەوادارەكانی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی یاریدەكات.

یارییەكە لەسەر چییە؟
ئەوەی یاری ئەمجارەی ئەو دوو هەڵبژاردەیەی مەترسیدار كردووە، ئەو ئەنجامانەیە هەر لایەنێكی براوە بەدەستیدەهێنێت، ئەویش بریتییە لە (خاك، نەوت‌و دەسەڵات)، براوەی ئەم یارییە هاوشێوەی تۆپی پێ نییە، كە چانسی لەیاری داهاتوو بێت بۆ بردنەوە، چونكە بردنەوەی هەر هێزێك لەم یارییەی ئێستا، ئەگەری ئەوە دروستدەكات، كە دۆڕاوی یارییەكە بەكەوتن‌و ئازاری دۆڕاندنەكەوە بۆ دەیان ساڵی داهاتوو بتلێتەوە.

ئەگەر بارزانی بدۆڕێت؟
مەسعود بارزانی، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان، كە ئێستا ڕاهێنەرایەتی هەڵبژاردنەكەی دەكات دژ بەیارییەكەی لەگەڵ بەغدا، دوچاری كێشەیەك بووەتەوە لەناو هەڵبژاردەكەیدا، بەوەی بەشێكی یاریزانەكانی بەردەستی متمانەیان بەو یارییە نییە، كە بارزانی دەیكات، تەنانەت دەیانەوێت لەشوێنێكدا یارییەكە لەگەڵ بەغدا بووەستێنن، بۆیە ئەم خاڵە وادەكات یارییەكەی بارزانی بەرانبەر بەغدا بەرەو شكستی هەرێم بچێت.

یەكێكی دیكە لەكێشەكانی بارزانی لەم یارییەدا ئەوەیە، كە هیچ یاریزانێكی نێودەوڵەتی هاوار‌و پاڵپشتی بۆ هەڵبژاردەكەی بارزانی ناكات، ئەوەش ترسەكەی بارزانی قووڵتركردووەتەوە لەوەی، كە یارییەكە بدۆڕێنێت، چونكە بەر لەئەنجامدانی ڕیفراندۆمەكەی (25/9) كەم ڕۆژ هەبوو بارزانی لەناو خەڵكدا دەرنەكەوێت‌و وتاری نەبێت، بەڵام پاش ڕیفراندۆمەكە بارزانی تەنیا یەك جار‌و لەگرتەیەكی ڤیدیۆیدا قسەی كرد، كە ئەویش داوایكرد بەغدا لەگەڵیدا بچێتە سەر مێزی گفتوگۆ.

تاكە خاڵی بەهێز‌و كارتی كاریگەر لەدەستی بارزانیدا ئەنجامەكانی ڕیفراندۆمە، بەوەی تا ماوەیەك لەناوخۆدا بارزانی پێبەهێز دەكات، چونكە وەك بەشێك لەبەرپرسانی پارتی لەم چەند ڕۆژەی ڕابردوودا ڕایانگەیاند، ئەوان ئامادەن بۆ هەڵبژاردنی گشتی لەهەرێمی كوردستان لەوادەی خۆیدا، تەنانەت وتیان بانگەشەشیان بۆ كردووە، كە دیارە مەبەستیان لەئەنجامەكانی ڕیفراندۆمە.

لەلایەكی دیكەوە، ئەمڕۆ مەسعود بارزانی سەردانی سلێمانی دەكات‌و لەگەڵ مەكتەبی سیاسی یەكێتیدا، پرسی ئایندەی یارییەكەی هەرێم‌و بەغدا یەكلادەكاتەوە.

بەپێی زانیارییەكان پارتی ئەمڕۆ دەیەوێت لەزاری بەرپرسانی باڵای یەكێتییەوە، پابەندبوونی ئەو حیزبەی بەمەرجەكانی بەغداوە گوێ لێبێت، دواتر‌و لەهەمان كۆبوونەوەدا كارتە فشارەكانی پارتی بۆسەر یەكێتی، كە بەهێزترینیان ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەكاتی خۆیدا، ئاسایترینیان وەرنەگرتنی پۆستی سكرتێری پەرلەمانە لەلایەن كاندیدەكەی یەكێتییەوە دەخاتەڕوو.

بەگشتی بارزانی نایەوێت لەم قۆناغەدا وەك ڕاهێنەرێكی دۆڕاو یاریگاكە چۆڵبكات، بەڵكو دەیەوێت بەدەستەوارەیەك لەنازناوەوە بچێتە قۆناغی دوای شەڕی داعشەوە، كە هەم خۆی هەم حیزبەكەی لەئەنجامەكانی سودمەند بن.

ئەگەر عەبادی بدۆڕێت؟
حەیدەر عەبادی، سەرۆك وەزیرانی عێراق، كە بەرپرسێكی باڵای پارتی بەتەنزەوە پێیوایە تاكە جیاوازی عەبادی‌و مالیكی لەوەدایە، كە "عەبادی بەئینگلیزییەكی باش قسەدەكات".

عەبادی بەوتەی بارزانی پیاوێكی دەوڵەتمەدارە‌و ڕۆژێكی پێش ڕیفراندۆمیش ڕایگەیاند، "پەیدوەندیم باشە لەگەڵیدا"، كەچی چەند سەعاتێك پاش ئەو لێدوانە، عەبادی زنجیرەیەك سزای بەسەر هەرێمدا سەپاند.

حەیدەر عەبادی، كە ئێستا ڕاهێنەرێكی نوێی هەڵبژاردەی عێراقە بۆ یارییە مەترسیدار‌و چارەنوسسازەكەی لەگەڵ هەرێم، هەر دۆڕاندنێكی ئەو یارییە چوار ساڵی داهاتووی ڕاهێنەرایەتی دەخاتە مەترسییەوە، چونكە عەبادی دەیەوێت بەبردنەوەی لەهەرێم، ئایندەی چوار ساڵی داهاتووی وەك ڕاهێنەری عێراق مسۆگەر بكاتەوە.

عەبادی، كە بەپێچەوانەی هەرێمەوە، تەواوی یاریزانە ناوخۆیی‌و ناوەندە نێودەوڵەتییەكان پاڵپشتی دەكەن، ترسی هەیە لەئەگەری سەرنەكەوتنی بەرانبەر هەرێم، نوری مالیكی، كە نەیارێكی دیاریەتی، دۆڕاندنەكەی پەلكێشی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بكات، بۆ سەندنەوەی متمانە لێی، تەنانەت پەرلەمانتارەكانی دەوڵەتی یاسا بەعەبادیان ڕاگەیاندووە، "گەرچی لەیەك حیزبین، بەڵام دۆڕاندن لەڕێبازماندا نییە".

یارییەكە یەكلادەبێتەوە
لەژێر فشاری ئێراندا بڕیارە، ئەمڕۆ یەكێتی بەڕاشكاوی بەپارتی بڵێت، ناتوانن كەركوك لەبەرانبەر هیچدا لەدەست بدەن، بۆیە پابەنبوون بەبڕیارەكانی بەغداوە نیشاندەدەن، كە ئەوەش دەرفەتێكی زێڕین دەبێت بۆ دەرهێنانی كێڵگە نەوتییەكانی كەركوك لەدەستی پارتی.

بەوتەی بەرپرسانی باڵای حیزبە عێراقییەكان، لەدوێنێوە (برێت مەكگۆرگ) نوێنەری تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا، دەركەوتووەتەوە‌و دەستی بەكۆبوونەوەكانی كردووە بۆ كپكردنی ناكۆكییەكانی ئێستای هەرێم‌و بەغدا، بەڵام بەوتەی شارەزایان، پێدەچێت ئەمجارە مەكگۆرگ تۆڵەی خۆی لەبارزانی بەشێوەیەكی نەرم‌و دیبلۆماتیانە بكاتەوە، بەوەی بارزانی لەدوا ساتەكاندا پێشنیازەكانی ئەمریكای بۆ ئەنجامنەدانی ڕیفراندۆم ڕەتكردەوە.

كۆسرەت رەسوڵ جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان رایگەیاند، كە كۆبوونەوەی حیزبەكەی لەگەڵ پارتی دیموكرات "یەكلاكەرەوە" دەبێت.

كۆسرەت رەسوڵ، ئەمڕۆ یەك شەممە لەمیانی لێدوانێكی رۆژنامەوانی راشیگەیاند، "كۆبوونەوەكەی پارتی‌و یەكێتی زۆر گرنگ دەبێت‌و بڕیاری یەكلاكەرەوەی تێدا دەدرێت"، بەبێ‌ ئەوەی روونكردنەوەی زیاتر بدات لەو بارەوە.

مەكتەبی سیاسی پارتی‌و یەكێتی ئەمڕۆ یەك شەممە كۆدەبنەوە، كە مەسعود بارزانی‌و فوئاد مەعسومی سەرۆك كۆماری عێراق بەشداری تێدا دەكەن، كە تایبەتە بەسەر كێشەكانی نێوان هەولێرو بەغدا، كە چەند رۆژێكە قووڵبووەتەوە.

كۆسرەت رەسوڵ لەبارەی كێشەكان ئەوەی راگەیاند، كار بۆ ئەوە دەكەن، كە لەرێگەی گفتوگۆوە سەرجەم كێشەكان چارەسەربكرێن.

ئه‌مڕۆ یه‌ك شه‌ممه‌ وه‌زاره‌تى دارایى و ئابورى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان كاتى ده‌ستپێكردنى دابه‌شكردنى مووچه‌ى مانگى هه‌شتى راگه‌یاند.

له‌ راگه‌یه‌نراوێكدا كه‌ وێنه‌یه‌كى ده‌ست "HNN" كه‌وتووه‌، وه‌زاره‌تى دارایى و ئابورى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان ئاماژه‌ى به‌وه‌كردووه‌، رۆژی سێ شه‌ممه‌ رێكه‌وتى 17 ى 10 ى 2017 مووچه‌ی مانگی 8 ی دیوانی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ و لیواكان دابه‌ش ده‌كرێت.

راشیگه‌یاندووه‌، رۆژانی چوار شه‌ممه‌ و پێنج شه‌ممه‌ رێكه‌وتى 18 و 19 ى 10 ى 2017 مووچه‌ی مانگی 8 ی یه‌كه‌كانی (70 و 80) ی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ دابه‌ش ده‌كرێت.

نوێنەری تایبەتی سەرۆكی ئەمریكا جارێكی تر بۆ چاودێركردن‌و دیدارو كۆبوونەوە لەگەڵ لایەنەكان گەڕایەوە عێراق.


ئەمرۆ شەممە 14-10-2017 برێت مەكگۆرك، نوێنەری تایبەتیسەرۆكی ئەمریكا بۆ هاوپەیمانیی دژی داعش گەیشتە شاری بەغداو یەكەم كۆبوونەوەی خۆی ئەنجامدا كە ئەویش لەگەڵ عەممار حەكیم سەرۆكی پارتی حیكمە بوو.

بەپێی راگەیێندراوێكی نووسینگەی عەممار حەكیم، لە كۆبوونەوەكەیاندا دۆخی سیاسی‌و ئەمنی عێراقیان تاوتوێكردوەو هاوكات باسیشیان لە قۆناغی دوای داعش كردوە.


پەیوەندییەكانی هەرێم‌و بەغداو ئەو گرژیانەی دروست بوون تەوەرێكی تری كۆبوونەوەكەی ماكگرۆك‌و حەكیم بووەو تیایدا جەخت لەسەر گفتوگۆ چارەسەركردنی كێشەكان لەرێی دیالۆگەوە كراوەتەوە.

حەكیم رایگەیاندوە كە دەبێت پارێزگاری لە یەكێتیی خاكی عێراق بكرێت‌و هەمولایەك رێز لە دەستور‌و یاساكانی وڵات بگرێت.


هەروەها بەپێی میدیاكانی عێراق بڕیارە ماكگرۆك چەند كۆبوونەوەیەك لەگەڵ بەرپرسانی عێراق ئەنجام بدات‌و دواتر سەردانی هەرێمی كوردستان بكاتەوە.


نوێنەرەكەی سەرۆكی ئەمریكا دوو رۆژ پێش ئەنجامدانی ریفراندۆمەكەی هەرێمی كوردستان بەدیلێكی وڵاتەكەی بۆ سەركردایەتی  كورد لەگەڵ خۆی هێنابوو خستییە بەردەم بارزانی‌و دواتریش لەكۆبوونەوەی ئەنجومەنی باڵای ریفراندۆمی ئەوكاتە خرایەروو، بەڵام ئەو بەدیلە رەتكرایەوە.

 

رۆژێك پێش ریفراندۆم برێت ماكگرۆك كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانی لە شاری هەولێر ئەنجامداو تیایدا داوای لەسەركردایەتی كورد كرد ئەو بەدیلە قبوڵ بكات، هاوكات جەختی لەوە كردەوە ئەگەر بەدیلەكە قبوڵ نەكرێت ئاڵۆزی دەكەوێتە ناوچەكە.


ئەمرۆ دوای تێپەڕبوونی نزیكەی 20 رۆژ بەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆم جارێكی تر ئەو بەرپرسە باڵایەی ئەمرۆ سەردانی عێراقی كردەوە، بەڵام لەئێستادا روون نییە لەم سەردانەیدا لایەنە عێراقییەكان بە هەرێمیشەوە بەرەو كوێ ئاراستە دەكات.

بۆ تاوتوێکردنی رەوشی کەرکوک و دەوروبەری و هەرێمى کوردستان، سەرۆک کۆماری عێراق لە لەگەڵ سەرکردە باڵاکانی یەکێتیی لە شاری سلێمانی کۆبووەوە، لەوبارەیەوە مەلا بەختیار ڕایگەیاند، ئەمڕۆش دریژە بەو کۆبوونەوانە دەدەن.

مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە پەیجی تایبەتی خۆى لە فەیسبووک نووسیویەتی کۆبوونەوەکەی فوئاد مەعسوم سەرۆک کۆمارى عێراق لەگەڵ سەرکردایەتى یەکێتى زیاتر لە دوو سەعاتی خایاندووەو لەسەر زۆر لایەنی کێشەکان قسە کراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە کە سەرکردایەتی یەکێتی ئەمڕۆش لەسەر ئەو کۆبوونەوانە بەردەوام دەبێ.

هەروەها دواى ئەوەى دەنگۆى ئەوە بڵاوبووەوە کە سەرۆک کۆماری عێراق داواکارییەکى شەش خاڵیى حکومەتى عێراقى لەبارەی دۆخى کەرکوک بۆ سەرکردایەتیی یەکێتی هێناوە، سەرۆکایەتیی کۆمار ئەو ھەواڵەى رەتکردەوە.

ئێوارەى دوێنێ فوئاد مەعسووم سەرۆک کۆمارى عێراق بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ سەرکردایەتی یەکێتی گەیشتە سلێمانی و هەریەکە لە مەلا بەختیار و کۆسرەت رەسول و عومەر فەتاح و حاکم قادر وھێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد و بافڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانی بەشدارى کۆبونەوەکەیان کردووە.

وتەبێژی حکومەتی عێراق، رایدەگەیەنێـت تائێستا ھیچ نوسراو، و دەستپێشەخەرییەکی وەزارەتی سامانە سروشتییەکانیان بەدەست نەگەیشتووە، و ئەوان قسە لەسەر بەیانێک ناکەن کە تەنھا لەراگەیاندن بڵاوکرابێتەوە.

سەعد حەدیسی،  راگەیاند، ھیچ ئاگادارکردنەوەیەکی حکومەتی ھەرێممان بەدەست نەگەیشتوووە، بۆ ئەو دەستپێشخەرییەی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان خستویەتیەروو.

ھەروەھا وتی، ئێمە وەڵامی، بەیاننامەیەک نادەینەوە کە لەرێگەی وەزارەتێکی حکومەتی ھەرێمەوە دەرکرابێت، چونکە ئێمە لەگەڵ حکومەتی ھەرێم مامەڵەدەکەین.

وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان، دوێنێ پێنج خاڵی خستەڕوو،  بۆ چارەسەری کێشە داراییەکان و پێکھاتن لەبارەی کێشەی نەوت لەنێوان ھەولێر و بەغدا.

بەپێی خاڵی یەکەم حکومەتی عێراق موچەی تەواوی کارمەندانی حکومەت، بەشەخزمەتگوزارییەکانی حکومەت، پێشمەرگە، پۆلیس و ئاسایش و خانەنشینەکان دابین بکات کە دە کاتە مانگانە ( ٩١٥ ملیارد دیناری عێراقی ).

لە خاڵی دووەمیشدا ھاتووە کە "بەشی ٪١٧ی بەرھەمە نەوتییەکانی تەواوی عێراق بۆ بەرکارھێنانی ناوخۆ بۆ کوردستان دابین بکرێت بەمەبەستی بەکارھێنانی بۆ پاڵاوگە و وێستگەکانی بەرھەمھێنانی کارەبا."

" لە بودجەی تەشغیلی عێراق، بەشی ٪١٧ بۆ بودجەی تەشغیلی حکومەتی ھەرێمی کوردستان دابین بکرێت (جودا لە بودجە و مووچە)،" ئەوەش بەپێی خاڵی سێیەم.

لە خاڵی چوارەمی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی سامانە سروشتییەکاندا باس لەوە کراوە کە حکومەتی عێراق گەرەنتی پێدانی پارەی کۆمپانیاکانی نێودەوڵەتی بەرھەمێنانی نەوت لە کوردستان بکات بەگوێرەی ئەو گرێبەستانەی کەکراون بۆئەوەی کۆمپانیاکان لەبەرھەمھێنانی نەوت و بەدەستھێنانی قازانج بەردەوام بن.

لە خاڵی پێنجەم و کۆتاییشدا ھاتووە "یان حکومەتی ھەرێم پێشنیازێکی ھەرە ئاسان دەکات کە ئەویش: حکومەتی ھەرێم ١٧% لە تەواوی بەرھەمی نەوتی عێراق و کوردستانی پێبدرێت و حکومەتی ھەرێم خۆی تەواوی خاڵەکانی سەرەوەی لە ئەستۆ دەگرێت."

 

الصفحة 4 من 1124

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥