بەژداری پێ کردنی هەواڵ لە

FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS Feed

سوپای عیراق چه‌ند ناوچه‌یه‌كی گرنگی شاری فه‌لوجه‌ له‌ تیرۆرستانی داعش پاكده‌كاته‌وه‌، سه‌رچاوه‌یه‌كی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی ئه‌نباریش ئاماژه‌ به‌ كوژران و هه‌ڵهاتنی ده‌یان تیرۆرست له‌به‌ره‌كانی جه‌نگ ده‌كات.

سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانده‌ی ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی ئه‌نبار رایگه‌یاند:  ئه‌مڕۆ 14-7-2015 سێ ناوچه‌ی گرنگی سه‌ربه‌ ناحیه‌ی كه‌رمه‌ی رۆژهه‌ڵاتی فه‌لوجه‌ پاككراونه‌ته‌وه‌و ده‌یان تیرۆرستی داعش كوژراون و هه‌ڵهاتوون.

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ وتیشی: هێزه‌ ئه‌منیه‌كان له‌ ماوه‌ی چه‌ند سه‌عاتێكدا توانیان ناوچه‌كانی شه‌هابی و ئه‌لبوجاسم و ئه‌لحلابسه‌ له‌ناحیه‌ی كه‌رمه‌ی رۆژهه‌ڵاتی فه‌لوجه‌ له‌ تیرۆرستان پاكبكه‌نه‌وه‌و رزگاری بكه‌ن.

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ كه‌ نه‌یویستووه‌ ناوه‌كه‌ی ئاشكرابكرێت ئاماژه‌ی بۆئه‌وه‌كردوه‌ له‌ كاتی روبه‌ڕووبوونه‌وه‌دا ده‌یان تیرۆرستی داعش كوژراون و له‌ به‌ره‌كانی جه‌نگ هه‌ڵهاتوون.

گڕكانه‌كان ئێمه‌و ناخی زه‌وی پێكه‌وه‌ گڕێده‌دات، ئه‌وه‌ش به‌هۆی چه‌ند كه‌ناڵێكه‌وه‌ كه‌ له‌ پانتایی فراوانی زه‌وییه‌وه‌یه‌ به‌ره‌وناخی زه‌وی ده‌ڕوات. له‌ ناو جه‌رگه‌ی گڕكانه‌كاندا كانزا‌و كه‌ڤره‌كان به‌هۆی به‌رزی پله‌ی گه‌رمییه‌وه‌ ده‌توێنه‌وه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی  ڕه‌نگه‌ ئه‌و گڕكانه‌ چالاك بێت یان خامۆش، به‌ڵام كار له‌ ده‌روونی مرۆڤ ده‌كه‌ن، به‌ هۆی ئه‌وه‌ی دیمه‌نی هه‌ندێكیان پڕن له‌جوانیی‌و دڵڕفینن ئه‌مه‌ش وا له‌و چیا‌و جێ گڕكانانه‌  لێده‌كات له‌وه‌ تێپه‌ڕن كه‌ چه‌ند چیایه‌كی ئاسایی بن و ده‌بنه‌ شتێكی دیمه‌نیك كه‌ خه‌ڵكی به‌لای خۆیاندا ڕاده‌كێشن. له‌وانه‌ش :
 گڕكانی سانتۆرینی (یۆنان)
ئه‌م چیا گڕكانییه‌ ده‌كه‌وێته‌ دورگه‌ی سانتۆرینی له‌ یۆنان و گڕكانه‌كه‌ش به‌ ناوی چیاكه‌وه‌یه‌ ئه‌و دوورگه‌یه‌ش له‌ ساڵی 1600ی به‌ر له‌ زایین به‌ هۆی گڕكانێكه‌وه‌ دروست بووه‌ و پاشماوه‌ی چاڵه‌ گڕكانێكه‌ و دوای ماوه‌یه‌ك كه‌ خه‌ڵكێك له‌و دوورگه‌یه‌ شوێنی نیشته‌جی بوونی خۆیان دروست كرد دووباره‌ چالاك بۆوه‌ و بووه‌ هۆی له‌ ناوبردنی زۆربه‌ی ئه‌و دانیشتوانه‌ .
 به‌ڵام له‌م ڕۆژگاره‌ماندا ساڵانه‌ ژماره‌یه‌كی زۆری گه‌شتیار له‌ سه‌رانسه‌ری جیهانه‌وه‌ سه‌ردانی دوورگه‌كه‌ ده‌كه‌ن و سه‌رسوڕمانی خۆیان له‌ جوانی و دڵرفێنی سروشتی ئه‌و دووورگه‌یه‌ ده‌رده‌بڕن. ئه‌وه‌ی زیاتر جێگه‌ی سه‌رنجه‌ بوونی دورگه‌یه‌كی بچوكتره‌ به‌ ناوی (نیاكامی) له‌ نزیك دوورگه‌ی سانتۆرینی له‌ ناخی چاڵه‌ گڕكانه‌كه‌دایه‌. سه‌رنج ڕاكێشیی ئه‌و دورگه‌یه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ له‌ هیچ پاشماوه‌یه‌كی دیكه‌ی گڕكانی سه‌ر ڕوی زه‌وی ناچێت.
چیای مایۆن له‌ فلیپین 
 چیای مایۆن له‌ دوورگه‌ی لۆزۆن كه‌ ده‌كه‌وێته‌ 450 كیلۆمه‌تری باشووری خۆرئاوای مانیلای پایته‌ختی فلیپینه‌وه‌ گڕكانێكی هه‌ره‌ چالاكی ئه‌و ووڵاته‌یه‌، له‌ مانگی ئه‌یلولی 2014دا به‌ هۆی هه‌ڵپژانی گڕكانی ئه‌و چیایه‌ به‌ هه‌زاران كه‌سی نزیك چیاكه‌ ناچار بوون ماڵ و حاڵی خۆیان جێبهێلن.
لووتكه‌ی جوانی چیاكه‌ 
 ئه‌م گڕكانه‌ یه‌كێكه‌ له‌ گڕكانه‌ چین دروستكه‌ره‌كان و شێوه‌یه‌كی قوچه‌كی هه‌یه‌ كه‌ به‌ هۆی چالاكبوونی ناو به‌ ناوی گڕكانه‌كه‌وه‌ له‌سه‌ر یه‌ك ده‌نیشن .
 ئه‌وه‌ی جوانی به‌م چیا گڕكانییه‌ به‌خشیوه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ركه‌س پێیدا سه‌ر بكه‌وێت ده‌توانێت  به‌سه‌ر چه‌ند ناوچه‌یه‌كی دیكه‌ی دڵڕفێنی فلیپین و خودی ئۆقیانووسی ئارامدا بڕوانێت، له‌ نزیكیشه‌وه‌ دار و په‌ردوو پاشماوه‌ی (كاگساوا) ببینێت كه‌ پێشتر و له‌ سه‌ده‌ی هه‌ژده‌هه‌مدا كڵیسایه‌كی كریستیانه‌كانی فه‌ره‌نسیسكان  له‌وێدا بووه‌ و له‌ ساڵی 1814دا به‌ هۆی چالاكبوونی گڕكانی ئه‌و چیایه‌وه‌ ڕووخاوه‌. به‌ڵام هێشتا تاوه‌ری كڵیساكه‌ به‌ پێوه‌ ماوه‌ و وه‌ك چاوی مرۆڤ و چاودێریكه‌ بۆ چیا گڕكانیه‌كه‌.
 چیای كلیمانجارۆ و مله‌ی نگرۆ نگرۆ له‌ تانزانیا 
ساڵانه‌ له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهانه‌وه‌ ژماره‌یه‌كی زۆری ئاره‌زومه‌ندانی شاخه‌وانی ڕووده‌كه‌نه‌ سنووری نێوان كینیا و تانزانیا بۆ ئه‌وه‌ی به‌ شاخی كلیمانجارۆدا هه‌ڵبزنێن كه‌ به‌ به‌رزترین چیای كیشوه‌ری ئه‌فریقیا داده‌نرێت .
 ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ چیاكه‌ سێ مله‌ی گڕكانی هه‌یه‌ یان ده‌توانین بڵیین 3 لووتكه‌ی گڕكانی هه‌یه‌ كه‌ دوانیان خامۆش بوون و ئه‌وانیش مله‌كانی (ماونزی و شیرا)یه‌
 به‌ڵام سێیه‌میان كه‌ ناوی (كیبۆ)یه‌ هێشتا چالاكه‌ و گاز و هه‌ڵمی لێوه‌ ده‌پژێت لووتكه‌ی كیبۆ به‌رزترین لووتكه‌یه‌ و له‌سه‌ریشییه‌وه‌ لوتكه‌یه‌كی دیكه‌ هه‌یه‌ كه‌ ئه‌ویش (ئۆهۆرۆ)یه‌ و به‌ به‌رزترین لووتكه‌ی ئه‌فریقیا داده‌نرێت.
 له‌ خۆرئاوای كلیمانجارۆ وه‌ مله‌ی (نگرۆ نگرۆ) هه‌یه‌ كه‌ ئێستا مله‌یه‌كی خامۆشه‌ به‌ڵام پێشتر له‌ به‌رزیدا به‌ قه‌د كلیمانجارۆ بووه‌ و تیره‌ی ده‌مه‌ گڕكانیه‌كه‌ی (نگرۆنگرۆ) (22.5 ) كیلۆمه‌تره‌ و قوڵاییه‌كه‌ی (601) مه‌تره‌ به‌ گه‌وره‌ترین ده‌می گڕكانی سه‌رزه‌وی ده‌ژمێردرێت، بۆته‌ لانكه‌ی چه‌ندین جۆر ئاژه‌ڵ و باڵنده‌ی كێویی ده‌گمه‌ن .
چیای كلیمۆتۆ ئه‌ندۆنیسیا 
 ئه‌م چیایه‌،به‌ هۆی بونی سێ ده‌ریاچه‌ی ڕه‌نگ جیاوازه‌وه‌ كه‌ له‌ ده‌می گڕكانه‌وه‌ دێنه‌ ده‌ره‌وه‌ وایكردووه‌ ساڵانه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ گه‌شتیاران و زانایانی جیۆلۆجی ڕووی تێبكه‌ن 
یه‌كێك له‌ ده‌ریاچه‌كان ڕه‌نگی سه‌وزی پیرۆزه‌یی و ئه‌وه‌ی دیكه‌یان سوور و ئه‌وه‌ی سێیه‌میان ره‌شێكی تێره‌ 
هه‌رچه‌نده‌ زانایان ده‌ڵێن هۆكاری ئه‌و ڕه‌نگانه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌رێته‌وه‌ كه‌ كارلێكی كیمیاوی له‌ نێوان گازه‌ گڕكانی و كانزاكانی ناو ئه‌و ده‌ریاچانه‌دا دروست ئه‌بێت ، به‌ڵام دانیشتوانی نزیك ئه‌و ناوچه‌یه‌  له‌و باوه‌ڕه‌دان ئه‌و ده‌ریاچانه‌ ده‌بێته‌ شوێنی نیشته‌جی بوونی ئه‌وانه‌ی مردوون و كه‌م ڕه‌نگیی و تێریی ڕه‌نگه‌كانیش په‌یوه‌ندی به‌ زۆری و كه‌می رۆحیانه‌ته‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌.
گڕكانی كیلاویا و ماوناكیا له‌ هاوای 
 ئه‌و دوو ده‌مه‌ گڕكانییه‌ به‌وه‌ به‌ناوبانگن كه‌ هه‌میشه‌ له‌ چالاكیدان و ناوچه‌كه‌ش به‌ هۆی ئه‌و دیمه‌نه‌ سروشتییه‌ ناوازه‌یه‌ی كه‌ هه‌یه‌تی  بۆته‌ ڕووگه‌ی گه‌شتیاران و ناوچه‌كه‌ش وه‌ك ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سه‌ر به‌ هه‌ساره‌یه‌كی دیكه‌ بێت یان جیهانیكی دیكه‌ بێت.
كیلاویا گڕكانێكه‌ كه‌ به‌ بچوكترین چیای گڕكانی هاوای داده‌نرێت و هه‌میشه‌ له‌ چالاكیدایه‌، به‌ جۆریك هه‌ندێك جار ئه‌و گڕتاوه‌ی كه‌ ده‌ریده‌دات ڕاسته‌وخۆ ده‌كه‌وێته‌ ناو ئاوی ده‌ریاوه‌ و دوای سارد بونه‌وه‌ی گڕتاوه‌كه‌ ده‌بێته‌ به‌ردێكی ڕه‌شی  شێوه‌ سه‌یر و سه‌رنج ڕاكێش له‌ ناو ده‌ریاكه‌دا.
 له‌لایه‌كی تره‌وه‌ گڕكانی (ماونا كیا) كه‌نزیكه‌ی یه‌ك ملیۆن ساڵ به‌ر له‌ ئێستا ڕویداوه‌ و ئێستا خامۆشه‌ ، به‌رزییه‌كه‌ی له‌ ڕووی ده‌ریاوه‌ 4205 مه‌تره‌ .
 چیای گڕكانیی ماونا كیا جگه‌ له‌ جوانیه‌ دڵرفێنه‌كه‌ی نیشتمانی چه‌ند نهێنییه‌كه‌ له‌وانه‌ ده‌ریاچه‌ی به‌ستوی پیرۆز كه‌ نزیكی لووتكه‌ی چیاكه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بیگه‌یتێ پیویسته‌ رێگه‌ی (10) میل ببریت و رۆیشتن و هاتنه‌وه‌ 10ی‌  سه‌عات ده‌خایه‌نێت 
چیای فوجی له‌ ژاپۆن 
 چیای فوجی بۆته‌ هه‌وێن و ئیلهام به‌خشی چه‌ندین داهێنانی هونه‌ری و ئه‌ده‌بیی 
 ئه‌وه‌ی ئه‌م چیایه‌ی سه‌رنجڕاكێش كردووه‌ ئه‌وه‌یه‌ به‌به‌رده‌وامی به‌فری به‌سه‌ره‌وه‌یه‌ له‌ مه‌ودای زۆر دووره‌وه‌ ده‌بیندرێت و بۆته‌ ڕه‌مزێكی نیشتمانیی گه‌لی ژاپۆن و ئه‌وه‌شی جوانتری كردوه‌  دارستانی ئۆكیگهارا یه‌ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ به‌شی باكوری خۆرئاوای بنكه‌ی فۆجیییه‌وه‌ و ئه‌فسانه‌ كۆنه‌كانی ژاپۆن باسی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن ئه‌و دارستانه‌ پره‌ بووه‌ له‌ تارمایی و رۆحه‌ شه‌ره‌نگیزه‌كان )به‌ڵام ئه‌وه‌ ته‌نها ئه‌فسانه‌یه‌كه‌ و نه‌وه‌ی ئێستای ژاپۆن به‌ بێ خه‌می و بێ ترس ده‌چنه‌ دارستانه‌كه‌ و به‌ دیمه‌نه‌كانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ دڵخۆش ده‌بن.
 پێویسته‌ بوترێت : گڕكانی ئه‌م چیایه‌ له‌ 1707ه‌وه‌ هیچ چالاكییه‌كی نه‌بووه‌ و هه‌ڵنه‌پژاوه‌.
یانه‌ی ریاڵ مه‌درید ئه‌مساڵ وه‌ك ده‌ڵێن تا ئه‌م ساته‌شی له‌سه‌ر بێت به‌ده‌ستی به‌تاڵ و بێ ئه‌وه‌ی گرێبه‌ستێكی به‌هێز بكات له‌میركاتۆی هاوینه‌دا بێ ده‌نگه‌.
فلۆرینتینۆ پێرێزی سه‌رۆكی یانه‌كه‌ ئێستا پاش ئه‌وه‌ی ده‌ستبه‌رداری ئیكار كاسیاس بوو، كه‌وتۆته‌ ژێر گوشارێكی زۆر و هانده‌ران و هه‌واداران یانه‌ی ریاڵ مه‌درید و ئه‌و به‌تێكده‌ری یانه‌كه‌ ده‌زانن و به‌تایبه‌تیش له‌گه‌ڵ رۆیشتنی چه‌ند ئه‌ستێره‌یه‌كی یانه‌كه‌ ئه‌م سه‌رۆكه‌ی یانه‌كه‌ هیچ ده‌نگێكی نییه‌ كه‌ یاریزانێك یان دوو یاریزانی ئه‌ستێره‌ بكڕێت و بیانكاته‌وه‌ به‌جێگره‌وه‌ی ئه‌وان.
له‌وه‌ش گرنگتر ئه‌وه‌بوو وه‌رزی رابردوو ئه‌م یانه‌یه‌ به‌سه‌رۆكایه‌تی پێرێز هیچ ئه‌نجامێكی نه‌بوو له‌ سه‌رجه‌م خوله‌كاندا به‌ده‌ست به‌تاڵ هاته‌ ده‌ره‌وه‌و له‌به‌رامبه‌ریشدا یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ی ركابه‌ری بووبه‌خاوه‌نی سیانه‌ی چامپیۆنس لیگ و لالیگاو جامی شای ئیسپانیاش و له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش ئه‌نچیلۆتی ده‌ركراو رافا بینیتیزیان كرده‌ جێگره‌وی.
ئه‌م یانه‌یه‌ ئه‌مساڵ چه‌ند بۆندێكی كردووه‌ كه‌ هیچیان بۆندی گران به‌هاو ئه‌ستێره‌ی ناودار نییه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا چه‌ند ئه‌ستێره‌یه‌كی باشیان یانه‌كه‌یان جێهێشت، ئه‌مه‌ له‌كاتێكدا ده‌بوو بۆ پڕكردنه‌وه‌ی كه‌م و كوڕییه‌كانی تیپه‌كه‌ چه‌ند بۆندێكی باشی بكردایه‌ به‌ڵام تائێستا هیچیان دیارنیین.
هاتووه‌كان
ئه‌وانه‌ی ئه‌م وه‌رزه‌ هاتوونه‌ته‌ ریزی یانه‌ی ریاڵ ئه‌م یاریزانانه‌ن كه‌  بۆندی گرانبه‌هاو دڵخۆشكه‌ر نین بۆ یانه‌كه‌:
*دانیلۆ لویزبه‌رامبه‌ر بڕی 32 ملێۆن یۆرۆ له‌یانه‌ی پۆرۆتۆی كڕی و مه‌به‌ستیش لێی بۆ ده‌ستبه‌ردار بوونه‌ له‌ ئه‌ربیلوا.
*لۆكاس ڤازكیز له‌یانه‌ی ئیسپانیۆڵی كڕیوه‌.
*كاسمیرۆ یاریزانی هێڵی ناوه‌نده‌و به‌رامبه‌ر بڕی 7.5 ملیۆن یۆرۆ لە یانەی پۆرتۆوە کۆتایی بەخواستنەکەی هێناو مه‌به‌ستیشان ئه‌وه‌یه‌ بۆ كاتی پێكانی مۆدریج و خامیس سود له‌م یاریزانه‌ وه‌ربگرن.
رۆیشتووه‌كان
*سامی خزێره‌ ریاڵی جێهێشت و چووه‌ یۆڤانتۆس و به‌خۆڕاییش چووه‌ ئه‌و یانه‌یه‌، ئه‌م یاریزانه‌ به‌هۆی زۆری پێكان و دابه‌زینی ئاستییه‌وه‌ یانه‌ی ریاڵ مه‌درید نه‌یویست بۆنده‌كه‌ی بۆ نوێ بكاته‌وه‌.
*ئیكار كاسیاس چووه‌یانه‌ی پۆرتۆی پورتوگالی، رۆیشتنه‌كه‌ی وه‌ك كاره‌سات بوو چ بۆ یانه‌كه‌ و چ بۆ یاریزانه‌كه‌ش خۆی، هه‌رچه‌نده‌ په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌م یاریزانه‌و ئیداره‌و هانده‌رانیش باش نه‌بوو به‌هۆی دابه‌زینی ئاستی ئه‌م گۆڵچییه‌وه‌.
*خافێر هێرناندێزی مه‌كسیكیش یاریزانێكی تر كه‌ ئه‌م یانه‌یه‌ی جێهێشت و گه‌ڕایه‌وه‌ مان یونایتد چونكه‌ به‌خواستن هاتبووه‌ ریاڵ، هێرناندێز نه‌یتوانی هانده‌ران و ئیداره‌ی یانه‌كه‌ قایل بكات به‌وه‌ی بۆندی بۆبكه‌ن، هه‌رچه‌نده‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ هه‌لی زۆریان نه‌دایه‌ به‌ڵام له‌ چه‌ند به‌شدارییه‌كدا خراپ نه‌بوو.
پێویستییه‌كانی یانه‌كه‌
له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م هاتن و چوونانه‌ی نێو ریزه‌كانی یانه‌كه‌دا شاره‌زایان پێیان وایه‌ یانه‌كه‌ پێویستی به‌م یاریزانانه‌ هه‌یه‌ نه‌ك ئه‌وانه‌ی ریاڵ كڕیونی:
*گۆڵچییكی باش كه‌ تائێستا هه‌ر ناوی دی خیا دێت ئه‌وه‌ش بۆ پڕ كردنه‌وه‌ی جێگای كاسیاس.
*یاریزانێكی باش بۆ هێڵی ناوه‌ند له‌نموونه‌ی فیداڵ یان فیراتی بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت له‌كاتی پێكان یان یاریی نه‌كردنی مۆدریج و خامیز رۆدریگیز، هه‌رچه‌نده‌ له‌م كاته‌دا بۆند ئیمزا كردن له‌گه‌ڵ ئه‌م دوو یاریزانه‌ هه‌روا ئاسان نییه‌.
*یاریزانێكی هێرشبه‌ر كه‌ بتوانێت وه‌ك یاریزانی سه‌ری رم و تاكه‌ یاریزانی پێشه‌وه‌ رۆڵ ببینێت و بتوانێت ركابه‌ریی كه‌ریم بن زیمه‌ بكات و بۆ ئه‌مه‌ش یاریزانێكی وه‌ك ئه‌گوێرۆ باشترین چاره‌سه‌ره‌ و ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ روونه‌دات ئه‌وا ده‌كرێت لاكازێتی هێرشبه‌ری لیۆن یان تۆماس مۆله‌ری ئه‌ڵمانی له‌یانه‌ی بایرن مونشن باشترین بژارده‌یه‌.
له‌هه‌وڵێكدا بۆ باشتر به‌كارهێنانی ته‌كنه‌لۆژیا‌و به‌كارهێنانی بوونه‌وه‌ره‌كانی ناو سروشت له‌كاره‌كانیاندا، زانایان كه‌وتوونه‌ته‌ ئه‌وه‌ی كۆنترۆڵی جۆرێكی قالۆنچه‌ بكه‌ن‌و ئاراسته‌ی بكه‌ن بۆ ئه‌ركێكی گه‌وره‌، ئه‌ویش ڕزگاركردنی مرۆڤه‌ له‌ دوای كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان.
دوای ئه‌و زنجیره‌ بومه‌له‌رزه‌یه‌ی ناوچه‌كانی نیپاڵی هه‌ژاند، لیكۆڵه‌ره‌وه‌كان هه‌موو هه‌وڵێكی خۆیان خستۆته‌گه‌ڕ بۆ ئه‌وه‌ی نه‌وه‌یه‌كی نوێی ئامێره‌كانی گه‌ڕان گه‌شه‌ پێبده‌ن تا له‌ رێیه‌وه‌ زۆرترین كه‌س له‌ ژێر دارووپه‌ردوی دوای كاره‌ساته‌كان بهێنه‌ ده‌ره‌وه‌ و ڕزگاریان بكه‌ن .
 بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش زانایه‌كی سه‌نگافوریی توانیویه‌تی ئامێرێكی گه‌ڕانی زۆر بچووك به‌كاربهێنێت بۆ كۆنترۆلكردنی جووڵه‌ی قالۆنچه‌یه‌ك كه‌ به‌هه‌وادا ده‌فڕێت. ئه‌و ئامێره‌ به‌شێكی په‌یوه‌نداریشی به‌ ده‌ست لێكۆڵه‌ره‌وه‌كه‌ ده‌بێت و ده‌توانێت به‌جوڵاندنی بۆ ڕاست و بۆ چه‌پ كۆنترۆڵی فڕینی ئه‌و مێرووه‌ بكات و له‌ڕێگه‌ی شه‌پۆله‌كانی ده‌نگه‌وه‌ ده‌شتوانێت ماسوولكه‌كانی باڵی ئه‌و مێرووه‌ چالاك بكاته‌وه‌.
 به‌مه‌ش زانایانی ئه‌و ووڵاته‌ بۆیان ده‌ركه‌وتووه‌ ئه‌و ماسوولكه‌ دیاریكراوه‌ی كه‌ جاران وایانده‌زانی ته‌نها تایبه‌ته‌ به‌ توانای قالۆنچه‌كه‌ بۆ قه‌دكردنی باڵه‌كانی، له‌ ڕاستیدا ڕۆڵێكی گرنگی دیكه‌شی هه‌یه‌ كه‌ مێرووه‌كه‌ به‌ هۆیه‌وه‌ ده‌توانێت پێچ بكاته‌وه‌ و ئاراسته‌كانی بگۆرێت.
 
مێرووه‌كانیش سوودی خۆیان هه‌یه‌ 
چه‌ندین مێرووی به‌سوود هه‌یه‌ كه‌ ڕۆڵی گرنگیان هه‌یه‌ له‌ پاراستنی هاوسه‌نگیی ژینگه‌یی ، چونكه‌ له‌سه‌ر خواردنی هه‌ندێك مێرووی زیانبه‌خش ده‌ژین وه‌ك مێشووله‌‌و سن‌و كیسه‌ڵه‌‌و دره‌خت‌و سه‌وزه‌‌و گوڵ ده‌پیتێنن‌و هه‌ندێكیشیان مرۆڤ له‌هه‌ندێك پاشماوه‌‌و پاشه‌رۆی زیانبه‌خش ده‌پارێزێت، له‌ڕووی زانستی و ته‌كنه‌لۆژیاشه‌وه‌ زاناكان له‌وه‌ نزیك بونه‌ته‌وه‌ كه‌ به‌هۆی كۆنترۆڵكردنی له‌ دووره‌وه‌ قالۆنچه‌ بكه‌نه‌ پاڵه‌وانێكی بێ هاوتا له‌گه‌ڕان به‌ دوای ڕزگاربووانی كاره‌ساته‌ سروشتییه‌كان به‌تایبه‌ت له‌و ناوچانه‌ی كه‌ زۆر مه‌ترسیدارن‌و تیمه‌ فریاگوزارییه‌كان ناتوانن كاری تێدا بكه‌ن.
له‌مباره‌یه‌وه‌،(مایكل مهاربیز) مامۆستای به‌شدار له‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌لكترۆنی و زانستی كۆمپیوته‌ر له‌ زانكۆی كالیفۆرنیا بیركلی یه‌كێكه‌ له‌وانه‌ی كه‌ پێشه‌نگ بووه‌ له‌وه‌ی قالۆنچه‌ بكاته‌ پاڵه‌وانێكی بێهاوتا چه‌ندین ساڵ ئه‌و پرسیاره‌ی له‌ خۆی كردوه‌ « بۆ ناكرێت مێرووه‌ باڵداره‌كان ببنه‌ مێروی ئالی؟».
له‌ دوای ئه‌و پرسیاره‌شه‌وه‌ بۆ چه‌ند ساڵێكه‌ زاناكان سه‌رقاڵی وه‌اڵامێكی گونجاون و وا ئێستاش خه‌ریكن ئه‌و خه‌ونه‌ ده‌هێننه‌ دی بۆ ده‌ستگرتن به‌سه‌ر توانای قالۆنچه‌ فڕیوه‌كاندا تا له‌ خزمه‌تی مرۆڤایه‌تیدا به‌كاریان بهێنن 
بۆ ئه‌مه‌ش میهاربیز پێیوایه‌ كه‌ تێكه‌ڵكردنی ته‌كنیكی ده‌ستی مرۆڤ و توانای سروشت پێویستن بۆ ئه‌وه‌ی وا له‌ قالۆنچه‌یه‌ك بكه‌ین ببێته‌ پاڵه‌وانی بێهاوتا و به‌ گوزارشتێكی تر  باشترینی ته‌كنه‌لۆژیا و باشترینی سروشت تێكه‌ڵ ده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی له‌ داهاتوودا زۆرترین كه‌س له‌ نه‌هامه‌تی و مردن ڕزگار بكه‌ین.
هه‌ردوو هونه‌رمه‌ند عه‌تا ئه‌حمه‌دو سالار مه‌حمود دوێتێكی‌ نوێ به‌رهه‌مده‌هێنن.
له‌مباره‌یه‌وه‌ له‌لێدوانێكدا عه‌تا ئه‌حمه‌د رایگه‌یاند: كاری نوێی من‌و هونه‌رمه‌ند سالار مه‌حمود به‌رهه‌مێكی (دوێت)ه‌ به‌ناوی (نابێ)، ئه‌م به‌رهه‌مه‌ ئاوازو شیعری خۆمه‌و به‌مزووانه‌ كاری تۆماركردنه‌كه‌ی ته‌واو ده‌بێت.
سه‌باره‌ت به‌كاری موزیكی ئه‌و دوێته‌ش وتی‌: كاری تۆماركردنی له‌ستۆدیۆی میترۆنۆم له‌سلێمانی بۆ ده‌كه‌ین‌و كاری موزیكیش هه‌ریه‌ك له‌عه‌لی شه‌ریف زاده‌و ئه‌فشین شكور له‌ئێران‌و شاری سلێمانی بۆ ئه‌نجام ده‌ده‌ن‌و ئه‌گه‌ر سپۆنسه‌ر هه‌بێت ده‌توانین له‌داهاتوودا بیكه‌ین به‌كلیپ، به‌ڵام ئێستاو له‌سه‌ر ئه‌ركی خۆمان ته‌نها ئه‌وه‌نده‌مان توانیوه‌ كاری تۆماركردنی بۆ بكه‌ین.

چەند خۆراکێک ھەیە پێستی مرۆڤ تەندروست وگەنج دەکاتەوە، بۆیە پێویستە ئاکامان لەو خۆراکانە بێت کە دەیخۆین، ئەم خۆراکانەش بریتین لە:-

 

 

١- شووتی.

 

٢- ھەنار.

 

٣- توو.

 

٤- قرژاڵ.

 

٥- ھێلکە.

 

٦- گوێز.

 

٧- قاوە.

 

٨- ئاڤۆکادۆ.

 

٩- کاڵەک.

ئێران و وڵاتانی رۆژئاوا بۆ چارەسەركردنی قەیرانی بەرنامە ئەتۆمیەكەی تاران گەیشتنە رێكەوتن. دیبلۆماتكارێكی ئێرانی بەئاژانسی هەواڵی رۆیتەرزی راگەیاند: ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یەك گەیشتوونەتە رێكەوتنێكی ئەتۆمی مێژوویی، كەبەپێَی رێكەوتنەكە سزا سەپێندراوەكانی سەر ئێران كەمدەكرێنەوە بەرامبەر كەمكردنەوەی چالاكی بەرنامە ئەتۆمیەكەی. دیبلۆماتكارە ئێرانیییەكە وتیشی: هەموو كارە قورسەكانی هەردوو وەفدی دانوستكاری ئێران و رۆژئاوا گەیشتنە ئامانج دواجار رێككەوتن. بەپێی ڕەشنووسی رێكەوتنی ئەتۆمی ئێران, ئاژانسی نێودەوڵەتی ووزەی ئەتۆم سەرجەم وێستگە ئەتۆمی و سەربازییەكانی ئێران دەپشكنێت و بڕیارە ئێوارەی ئەمرۆش هەردوو وەفدی دانوستكاری ئێران و وڵاتانی پێنج كۆیەك كۆبوونەوەیەكی گشتگیر بكەن بۆ تاوتوێكردن و راگەیاندنی رێكەوتنی ئەتۆمی كۆتایی.

ئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ رایده‌گه‌یه‌نێت، له‌ رۆژانی جه‌ژندا سه‌رجه‌م هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ئاماده‌باشی ته‌واودا ده‌بن بۆ هه‌ر هێرشێكی تیرۆرستان كه‌ بكرێته‌ سه‌ریان.

 له‌و باره‌یه‌وه‌ جه‌بار یاوه‌ر ئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ راگه‌یاند: وه‌ك سه‌رجه‌م رۆژه‌كانی دیكه‌ و زیاتریش، له‌ رۆژانی جه‌ژندا هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌به‌رگریدا ده‌بن له‌پێناو پاراستی خاكی كوردستان و به‌ڕێكردنی جه‌ژنێكی خۆش بۆ دانیشتوانی هه‌رێمی كوردستان.

 وتیشی: هێزی پێشمه‌رگه‌ له‌ئاماده‌باشی ته‌واودا ده‌بن بۆ هه‌ر هێرشێكی تیرۆرستان كه‌ له‌ رۆژانی جه‌ژن و رۆژانی دواییدا بكرێته‌ سه‌ریان.

ئه‌مینداری گشتی وه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ راشیگه‌یاند:  پیرۆزبایی جه‌ژنی ره‌مه‌زان له‌ دایك و كه‌سوكاری شه‌هیدان و پێشمه‌رگه‌ قاره‌مانه‌كان ده‌كه‌م و به‌ دایكی شه‌هیدان ده‌ڵێم خوێنی رۆڵه‌كانی ئێوه‌یه‌ ده‌ستی تیرۆری له‌ وڵاته‌كه‌مان بڕیوه‌ته‌وه‌.

ئه‌وه‌شی نه‌شاره‌ده‌وه‌، كه‌ یه‌كه‌م رۆژی جه‌ژن پێشمه‌رگه‌كان به‌یه‌كه‌وه‌ نانی جه‌ژن ده‌خۆن و پشت به‌خوا ئه‌م جه‌ژنه‌ ده‌بێته‌ سه‌ركه‌وتنی كۆتایی هێزی پێشمه‌رگه‌ به‌سه‌ر تیرۆردا.

به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ دوو ته‌قینه‌وه‌ی گه‌وره‌ له‌ناو كارگه‌و كۆگایه‌كی پترۆكیماوی له‌ له‌ناوچه‌ی لیوندیل باسیلی باشوری فه‌ره‌نسا ئاگرێكی گه‌وره‌ كه‌وتووه‌ته‌وه‌.

ئاژانسه‌كانی هه‌واڵی ئه‌و وڵاته‌ ئاشكرایانكردوه‌: به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ سێ شه‌ممه‌  دوو ته‌قینه‌وه‌ی به‌هێز ناوه‌ندی بیر لیتان له‌ نزیك فڕۆكه‌ خانه‌ی مارسیلیا مارینیان  له‌ دووری 500 مه‌تر له‌ مادده‌ پترۆ كیمیاویه‌كان ئاگرێكی گه‌وره‌ كه‌وتووه‌ته‌وه‌و زیانێكی زۆری ماددی به‌ناوچه‌كه‌ گه‌یه‌نراوه‌.

تاكو ئێستا هۆكاری دوو ته‌قینه‌وه‌كه‌ ئاشكرا نه‌كراوه‌، به‌ڵام پۆلیس ئاشكرایكردوه‌، هیچ زیانێكی گیانی به‌دواوه‌ نه‌بووه‌ . 

زۆرجار پیاوان یان ژنان خیانەت دەکەن و بۆ ئەوەش چەندین بەھانە دەھێننەوە و بڕوایان پێناکرێت، بەڵام چەند ھۆکارێک بوونیان ھەیە کە وادەکەن کەسەکان خیانەت بکەن و ئەوانیش بریتین لەمانەی خوارەوە:
-نەبوونی توانا بۆ گفتوگۆکردن و بوونی جیاوازییەکی زۆر لە بیرکردنەوەدا وادەکات کەسەکە پەنابەرێتە بەر کەسێکی تر کە لێی تێدەگات و پەیوەندییەکی پتەویان دەبێت.
-زۆرجار کەسەکە لە بەرامبەر ھاوسەرەکەیدا ھەست بە لاوازیی و کەمیی دەکات و ئەوەش وادەکات کەسێکی تر بدۆزێتەوە و ھاوڕێ یان خۆشەویستێکی تر دەدۆزێتەوە بۆ ھەستکردن بە بەھێزیی.
-ھەست کردن بە بێزاری لە پەیوەندی سۆزداری لەگەڵ ھاوسەردا وادەکات کەسەکە خیانەت بکات و لەدوای دۆزینەوەی خۆشەویستێکی تر بۆی دەردەکەوێت کە خۆشەویستی ھەمووی یەک جۆرە و پێویستە پەرە بە مانەوە تیایدا بدرێت.
-ھەندێک کەس لەگەڵ ھاوسەرەکەیدا لەڕووی سێکسییەوە تێرنابێت و دەیەوێت بە کەسێکی تر ئەو بۆشاییە پڕبکاتەوە و تەنھا بۆ سێکس خیانەت دەکات.
-زۆرجار بۆ رزگاربوون لە ھاوسەر خیانەت دەکرێت و دەیەوێت بەو شێوەیە جیابێتەوە و ھاوسەرەکەی بێزاربکات، ھەربۆیە دوای زانینی پەیوەندییە ناشەرعیییەکەی دەستبەجێ ھاوسەرەکەی لێی جیادەبێتەوە.

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥