بەژداری پێ کردنی هەواڵ لە

FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS Feed

سه‌رچاوه‌یه‌كی ئه‌منی ئه‌مڕۆ 19/8/2015 رایگه‌یاند، له‌ئه‌نجامی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێكی ده‌ستی له‌نێوان سوپای توركیا هه‌شت سه‌ربازی سوپای توركی كوژران.

ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ ئه‌وه‌شی ئاشكراكرد، ئه‌و بۆمبه‌ ده‌ستكرده‌ له‌لایه‌ن شه‌ڕه‌ڤانه‌ كورده‌كانه‌وه‌ ئاڕاسته‌ی سوپای توركیاكراوه‌ له‌هه‌رێمی سرت له‌و وڵاته‌.

له‌لایه‌كی تره‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی توركیا هێزه‌ كوردییه‌كان و پارتی كرێكارانی كوردستان تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن به‌هێرشكردنه‌ سه‌ر سوپای توركیا.

جێی باسه‌ مانگی پێشوو ئاگربه‌ستی نێوان توركیاو په‌كه‌كه‌ شكێنراو هێرشی ئاسمانی توركیا بۆسه‌ر بنكه‌و باره‌گاكانی په‌كه‌كه‌ ده‌ستی پێكرد، ئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه‌ی بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ ئه‌و ئاگربه‌سته‌ به‌رده‌وام بوو.

فراکسیۆنى پارتى دیموکراتى کوردستان ئه‌و ده‌نگۆیانه‌ ره‌تده‌کاته‌وه‌ که‌باس له‌ به‌شداریکردنى پارتى له‌ دانیشتنى ئه‌مڕۆى په‌رله‌ماندا ده‌که‌ن. ده‌نگۆى ئه‌وه‌ هه‌بوو له‌په‌رله‌مانى هه‌رێمى کوردستان که‌ پارتى به‌شدارى دانیشتنى په‌رله‌مان ده‌کات و له‌ دانیشتنه‌که‌دا داواده‌کات دانیشتنى نائاسایى په‌رله‌مان دوابخرێت. محه‌مه‌د عه‌لی وته‌بێژی فراکسیۆنی پارتی  ئه‌و زانیاریانه‌ى ره‌تکرده‌وه‌ و وتى:"پارتی به‌هیچ  شێوه‌یه‌ک به‌شداری کۆبونه‌وه‌که‌ی ئه‌مڕۆی په‌رله‌مان بۆ هه‌مواری یاسای سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم ناکات، به‌ڵام به‌شداری کۆبونه‌وه‌ی سه‌رۆک فراکسیۆنه‌کان ده‌کات". بریاربوو کۆبوونه‌وه‌ى نائاسایى په‌رله‌مان کاتژمێر 11 به‌رێوه‌بچێت، به‌ڵام تائاماده‌کردنى ئه‌م هه‌واڵه‌ کۆبوونه‌وه‌ى سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان و سه‌رۆکى فراکسیۆنه‌کان کۆتای نه‌هاتووه‌. 

ئه‌ندامێكی په‌رله‌مانی كوردستان له‌ فراكسیۆنی كۆمه‌ڵ روونكردنه‌وه‌ له‌سه‌ر هه‌ڵپه‌ساردنی ئه‌ندامێتی له‌ په‌رله‌مان ده‌دات و رایده‌گه‌یه‌نێت، له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆدا هیچ شتێك به‌و ناوه‌وه‌ بوونی نییه‌.

پێشنیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه‌ 19ی ئابی 2015، عومه‌ر كۆچه‌ر، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان له‌ فراكسیۆنی یه‌كگرتووی ئیسلامی، له‌ كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند: "متمانه‌م به‌ هیچ لایه‌نێك نه‌ماوه‌ و متمانه‌م به‌ سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان و ته‌نانه‌ت فراكسیۆنه‌كه‌ی خۆیشم نه‌ماوه‌ و له‌مه‌ به‌دواوه‌ ئه‌ندامێتی خۆم له‌ په‌رله‌مانی كوردستان و یه‌كگرتووی ئیسلامیش هه‌ڵده‌په‌سێرم".

لای خۆیه‌وه‌ سۆران عومه‌ر، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان له‌ فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی له‌ په‌یجی تایبه‌تی خۆی له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبوك نووسیویه‌تی:  "له‌په‌یڕه‌وی ناوخۆی په‌رله‌ماندا شتێك به‌ناوی هه‌ڵپه‌ساردنی ئه‌ندامێتی له‌په‌رله‌مان بوونی نیه‌، بۆیه‌ كه‌سێك باوه‌ڕی به‌په‌رله‌مان و فراكسیۆن و حزبه‌كه‌ی نه‌مێنێت پێویسته‌ ده‌ست له‌كاربكێشێته‌وه‌".

سه‌باره‌ت به‌ دواخستن یان ئه‌نجامدانی کۆبوونه‌وه‌ی په‌رله‌مانی هه‌رێمى کوردستان سه‌رۆکایه‌تی په‌رله‌مان له‌گه‌ڵ سه‌رۆک فراکسیۆنه‌کان کۆده‌بێته‌وه‌. برزۆ مه‌جید، سه‌رۆکى فراکسیۆنى گۆرٍان :" کۆبوونه‌وه‌ى حزب و لایه‌نه‌سیاسیه‌کان له‌ده‌ره‌وه‌ى په‌رله‌مان بۆ گه‌یشتن به‌ ڕێککه‌وتن و چاره‌سه‌رى قه‌یرانه‌کان گرنگه‌، به‌ڵام ئه‌م دانیشتنه‌ى ئه‌مڕۆى په‌رله‌مان گرنگتره‌." سه‌رۆکى فراکسیۆنى گۆرٍان، وتیشى:" سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان و سه‌رۆکى فراکسیۆنه‌کان کۆده‌بنه‌وه‌ بۆ بریاردان له‌وه‌ى دانیشتنه‌که‌ دوابخرێت یان ئه‌نجامبدرێت و گۆران سوره‌ له‌سه‌ر ئه‌نجامدانى کۆبوونه‌وه‌که‌." - 

یاساناسێک ڕایده‌گه‌یه‌نێت، به‌ ئه‌نجامدان یان نه‌دانى دانیشتنى نائاسایى په‌رله‌مانى هه‌رێمى کوردستان، ئه‌مڕۆ ماوه‌ى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم کۆتایی دێت . یاساناس (هۆشیار شێره‌کاوه‌یى) له‌لێدوانێکدا  وتى:" دانیشتنی ئه‌مڕۆی په‌رله‌مانی هه‌رێمى کوردستان و کۆتایی هاتنی ماوه‌ی سه‌رۆکی هه‌رێم دوو بابه‌تی جیاوازن".   وتیشى: کۆبونه‌وه‌ی ئه‌مڕۆی په‌رله‌مان که‌بڕیاره‌ ئه‌نجام بدرێت تایبه‌ته‌ به‌هه‌موارکردنه‌وه‌ی یاسای سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێمی ساڵی ٢٠٠٥ که‌ به‌پێی پڕۆژه‌ی چوار لایه‌نه‌که‌ پێشکه‌شی په‌رله‌مانیان کردووه‌ ده‌یانه‌وێ سیسته‌می سیاسی هه‌رێم بکه‌ن به‌په‌رله‌مانی که‌بڕیاره‌ ئه‌مڕۆ په‌رله‌مان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ کۆبونه‌وه‌ ئه‌نجامدات. ئه‌و یاساناسه‌ وتیشى:" سه‌باره‌ت به‌سه‌رۆکی هه‌رێم که‌ئه‌مڕۆ کۆتا ڕۆژی ماوه‌که‌یه‌تی ئه‌گه‌ر هاتوو کۆبونه‌وه‌ی په‌رله‌مان ئه‌نجام بدرێت یاخود دوا بخرێت ئه‌وه‌ له‌ڕووی یاساییه‌وه‌ ماوه‌ی سه‌رۆکی هه‌رێم کۆتایی دێت و به‌پێی یاسای ژماره‌ ١ ی ساڵی ٢٠٠٥ بۆ ماوه‌ی ٦٠ ڕۆژ سه‌رۆکی په‌رله‌مان ده‌سته‌ڵاتی سه‌رۆکی هه‌رێم به‌کاردێنێت". 

فراکسیۆنى یەکێتی: ئێمە دژی دواخستنی کۆبوونەوەی پەڕلەمانین و بێدەنگیش نابین.

بێگەرد تاڵەبانی: سورین لەسەر ھەمووارکردنەوەی یاسای سەرۆکایەتی ھەرێم

لیژنه‌ی ئاماده‌كردنی پڕۆژه‌ی ده‌ستووری كوردستان-عیراق بۆ راپرسی، راگه‌یه‌ندراوێكی بڵاوكرده‌وه‌ و تیایدا ئاماژه‌ به‌ كاره‌كانی لیژنه‌كه‌ كراوه‌ له‌ رۆژی ده‌ستبه‌كاربوونییه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ، هه‌ر له‌ راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا لیژنه‌كه‌ به‌ ره‌سمی داوای له‌ په‌رله‌مانی كوردستان كردووه‌ ماوه‌یه‌كی تری بدات به‌ لیژنه‌كه‌ بۆ ته‌واوكردنی كاره‌كانی، ئه‌مه‌ش ده‌قی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌یه‌.

فراکسیۆنەکانی گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵ ڕایانگەیاند، دەنگ دەدەن لەسەر بەڕێوەچوونی کۆبوونەوە نائاساییەکەی ئەمڕۆی پەرلەمانی کوردستان.

بەپێی زانیارییەکان هەریەکە لە فراکسیۆنەکانی گۆڕان، یەکێتی و کۆمەڵ دەنگ دەدەن لەسەر بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەکەی نائاساییەکەی ئەمڕۆی پەرلەمانی کوردستان.

پێشتر کامەران سوبحان، ڕاوێژکاری ڕاگەیاندنی سەرۆکی پەرلەمان  ڕاگەیاند "لە ٤٨ کاتژمێری ڕابردوودا بڕیار لەسەر ئەوە دراوە کە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی پەرلەمان ئەنجام بدرێت، ئەگەریش داوابخرێت وەک ئەوەی لایەنە سیاسیەکان داوایان کردووە پێویستە پەرلەمانتاران یان فراکسیۆنێک لە کۆبوونەوەکەدا داوابکات بۆ دواخستنی کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆی پەرلەمان".

ئەمشەو ماوەی پێنج کاتژمێر هەر پێنج لایەنە سەرەکیەکەی هەرێم بە ئامادەبوونى نوێنەرى ئەمریکا و یونامى لە کۆبوونەوەدا بوون لەسەر پرسی سەرۆکایەتی هەرێم و دواجار ڕاگەیەندراوێکیان بڵاو کردەوە کە تێیدا داوایان کرد کۆبونەوەکەی ئەمڕۆی پەرلەمان بۆ ڕۆژی یەکشەممە دوابخرێت بەمەبەستی ڕەخساندنی دەرفەتی سازان.

 مافپه‌روه‌ر پێشڕەو وەیسی
وا خه‌ریكه‌ نزیك ده‌بێته‌وه‌ له‌ دوا چركه‌ ساته‌كانی ولایه‌تی جه‌نابی بارزانی. واته‌ چركه‌ چركه‌ جه‌نابیان له‌رووی یاسای ده‌گه‌ن، به‌كۆتا ماوه‌ی حكومرانیان وه‌ك سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان.
له‌گه‌ل نزیك بوونه‌وه‌ی دوا كاته‌كانی سه‌رۆك، له‌ئێستایه‌ گه‌رمترین باس گه‌ر كرابێت، باس له‌مادده‌ی پانزه‌ی یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌ریم كراوه‌،
پیش ئه‌وه‌ی به‌نده‌ش وه‌ك كه‌سێكی یاسای، بڵێم كامه‌ یاسا، یاساییه‌ بۆ جێ به‌جێ كردنی له‌دوای ١٩ی مانگ.
باشتر ده‌بێت گه‌ر یاساكانی په‌یوه‌ست به‌م دۆخه‌، بخه‌مه‌ به‌ر جاوتان، تاكو دوور بكه‌ینه‌وه‌ له‌خویندنه‌وه‌ سیاسی و سه‌یركردنێكی حزبیانه‌، بۆیه‌ بۆ خوینه‌ری ئه‌م په‌ره‌گرافه‌م، باشتره‌ له‌رووی یاسای، گه‌ر هه‌ردوو ده‌قی یاسای په‌یوه‌ست، بنوسمه‌وه‌ وه‌ك خۆی.
سه‌ره‌تاش له‌مادده‌ی پانزه‌ی یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌ریم ژماره‌ (١)ی سالی ٢٠٠٥ (هه‌موواركراو) .بخه‌مه‌ ناویه‌وه‌ كه‌ده‌لیت:_ ( ئه‌گه‌ر پله‌و پایه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێم، له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ك چۆل بوو، ئه‌وا سه‌رۆكی په‌رله‌مانی كوردستان به‌ئه‌رك و فه‌رمانی ( سه‌رۆكی هه‌ریم ) هه‌لده‌ستێ تا كاتی هه‌لبژاردنی سه‌رۆكێكی نوی له‌ماوه‌ی (٦٠) رۆژ له‌رۆژی چۆڵبوونی پله‌و پایه‌كدا )
به‌لام پرسیارێكی یاسایی ڵێره‌ خوڵقاوه‌، ئایا بۆبه‌شێك له‌یاسا ناساكان ده‌ڵێن ئه‌م مادده‌یه‌ بۆ جه‌نابیات ناشێت و كاریگه‌ری یاسای له‌ حاله‌تی چۆل بوونی پله‌و بایه‌ی سه‌رۆك بارزانی له‌دوای ٢٠ی مانگ دروست ناكات؟
بێگومان له‌ وڵامی ئه‌م پرسیاره‌ ده‌بێت بلێن به‌لێ، راسته‌، جه‌نابی بارزانی له‌ رێگای قانوینێكی تر پابەندكراوه‌(ملزم)، كه‌نابێت له‌گه‌ل ته‌واو بوونی ماووه‌كه‌ی مادده‌ی (١٥) جێ یه‌جێ بكرێت ئه‌ویش له‌رێگای :_
یاسای ژماره‌ ( ١٩)ی سالی ٢٠١٣ ی یاسای دریژكردنه‌وه‌ی ویلایه‌تی سه‌رۆكی هه‌رێم _ عیراقه‌. ئه‌ویش له‌ریێ هه‌ریه‌ك له‌مادده‌كانی یه‌كه‌م و سێیه‌م و چواره‌مه‌ .
كه‌ له‌مادده‌ی یه‌كه‌م، هاتووه‌ ( ویلایه‌تی سه‌رۆكی هه‌رێم كه‌ له‌ (٢٠_٨_٢٠١٣) دا ته‌واو ده‌بێت، به‌رده‌وام ده‌بێت، دریژده‌كرێته‌وه‌ تا (١٩_٨_٢٠١٥) كه‌ ئیتر بۆ دووه‌م جار یارای دریژكردنه‌وه‌ی نییه‌ )
هه‌روه‌ها له‌مادده‌ی سێیه‌م، روونتر هاتووه‌، كه‌ده‌لێت ( كار به‌ هیچ ده‌قێكی یاسایی یان بریاریك ناكرێت كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت)
پابەندکردن ، زیاتركراوه‌ له‌مادده‌ی چواره‌می هه‌مان یاسادا، كه‌ تێدا هاتووه‌ ( پێویسته‌ سه‌رۆكایه‌تی هه‌ریم و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌نداره‌كان حكوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێ به‌جێ بكه‌ن )
كه‌واته‌ لێره‌ ولامی پرسیاره‌ یاسییه‌كه‌مان، بۆ روون ده‌بێته‌وه‌ كه‌جه‌نابی بارزانی له‌ ١٩ی مانگ ناتوانێت ئه‌رك و فه‌رمانه‌كانی سه‌رۆك، راهی بكات، گه‌ر له‌حاله‌تێكدا، نه‌تواندرا تا نۆزده‌ی مانگ سازان یان هه‌موواری یاسای سه‌رۆكایه‌تی بكرێت.
بۆێه‌ له‌دوای ئه‌م ماوه‌یه‌دا، یاسایی ژماره‌ نۆزده‌، له‌یاسای دریژكردنه‌وه‌ی ولایه‌تی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم جێ به‌جێ ده‌بێت، نه‌ك مادده‌ی ژماره‌ پانزه‌ له‌ یاسای سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم.

زاهیر عه‌بادی‌ ئه‌ندامی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌وت و وزه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ عیراق رایگه‌یاند، لیژنه‌كه‌مان بانگهێشتی‌ ئاشتی‌ هه‌ورامی‌ وه‌زیری‌ سامانه‌ سروشتییه‌كانی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان كردووه‌ تا ئاماده‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌ران بێت له‌ به‌غدا و وه‌ڵامی‌ پرسیاری‌ لیژنه‌كه‌مان بداته‌وه‌.

عه‌بادی‌ وتیشی‌: "لیژنه‌ی‌  نه‌وت و وزه‌، بانگهێشتی‌ وه‌زیری‌ سامه‌ سروشتییه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان كردووه‌ تا ئاماده‌ی‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌ك ببێت له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی‌ نه‌وت و وزه‌ و زانیاریی‌ له‌باره‌ی‌ بڕی‌ نه‌وتی‌ فرۆشراوی‌ هه‌رێم پێشكه‌ش بكات و زانیاریی‌ تایبه‌ت به‌ بڕی‌ نه‌وتی‌ به‌رهه‌مهێنراوی‌ هه‌رێم بداته‌ لیژنه‌كه‌".  

رونیشكرده‌وه‌، گه‌ر بێت و ئه‌و وه‌زیره‌ كورده‌ نه‌یه‌ته‌ به‌غدا و وه‌ڵامی‌ پرسیاره‌كانی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌وت و وزه‌ نه‌داته‌وه‌، هه‌ڵوێستی‌ خۆمان ده‌بێت و له‌به‌رده‌م میدیاكاندا رایده‌گه‌یه‌نین،  ئاماژه‌ی‌ به‌ وه‌ڵامنه‌دانه‌وه‌ی‌ ئه‌و پرسیارانه‌ش كرد كه‌ پێشتر له‌لایه‌ن لیژنه‌كه‌یانه‌وه‌ ره‌وانه‌ی‌ ئاشتی‌ هه‌ورامی‌ كراوه‌.  

به‌پێی‌ رێككه‌وتنی‌ نه‌وتی‌ نێوان هه‌رێم و به‌غدا كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیرانی‌ عیراقه‌وه‌ ده‌نگی‌ له‌سه‌ردرا، ده‌بێت هه‌رێم به‌ نه‌وتی‌ كێڵگه‌كانی‌ كه‌ركوكه‌وه‌، رۆژانه‌ 550 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت هه‌نارده‌ بكات و حكومه‌تی‌ فیدراڵیش له‌به‌رانبه‌ردا، 17%ی‌ پشكی‌ دارایی‌ له‌ بودجه‌ی‌ گشتیدا ره‌وانه‌ی‌ هه‌رێم بكات.

ئه‌و رێككه‌وتنه‌ تا ماوه‌یه‌ك له‌نێوان هه‌ردوولادا به‌رده‌وام بوو، به‌ڵام له‌ مانگی‌ حوزه‌یرانی‌ رابردووه‌، به‌و هۆیه‌ی‌ حكومه‌تی‌ فیدراڵ پابه‌ندی‌ رێككه‌وتنه‌كه‌ نه‌بوو، حكومه‌تی‌ هه‌رێم بڕیاریدا به‌شێوه‌ی‌ سه‌ربه‌خۆ نه‌وت هه‌نارده‌ بكات و پشكی‌ دارایی‌ خۆی‌ له‌و نه‌وته‌، دابین بكات.

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥