بەژداری پێ کردنی هەواڵ لە

FacebookTwitterGoogle BookmarksRSS Feed

 

ئەمە یەکەم سەردانی حەیدەر عەبادی، سەرۆکوەزیرانی عێراق نییە بۆ بەرەی جەنگی دژی داعش لە پارێزگای ئەنباری رۆژئاوای عێراق، بەڵام جیاوازی نێوان ئەم سەردانە و سەردانەکانی پێشووی عەبادی بۆ ئەنبار ئەوەندەیە، ئەم سەردانە دوای کەوتنی رومادی هات بە دەستی داعش.

سەردانەکەی ئەمجارەی عەبادی بەبۆنەی دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی گرتنەوەی ئەنبارە، هەرچەندە ئەمە یەکەمجار نییە حکومەتی عێراق دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی ئەنبار رادەگەیەنێ و دواتر خۆی لێ بێدەنگ دەکات.

حەیدەر عەبادی، سەرۆکوەزیرانی عێراق دەڵێ: "ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار بەپێی پلانی داڕێژراو بەڕێوەدەچن و داعش زیانی گەورەی بەرکەوتووە، بەهۆی کوژرانی چەکدارەکانی و تێکشکانی کەرەستە سەربازییەکانی. هێزە پاڵەوانەکانمان لە هەموو بەرەکانەوە پێشڕەوی دەکەن و چاو بە هەموو بەرەکان و پلانەکاندا خشێنراوەتەوە بۆ پەلەکردن لە رزگارکردنی کەسوکارمان لە ئەنبار لە بندەستی داعشە تاوانبارەکان".

ئەم لێدوانە گەشبینانەی سەرۆکوەزیرانی عێراق هاوکاتە لەگەڵ لێدوانێکی گەشبینی هاوشێوەی خالید عوبەیدی، وەزیری بەرگریی عێراق کە رایگەیاند لە چەند رۆژێکدا شاری رومادی ناوەندی پارێزگای ئەنبار لە بندەستی داعش رزگار دەکەن، بەڵام وا هەشت رۆژە ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار دەستی پێکردووە و هێزەکانی عێراق تەنها چەند ناوچەیەکی بچوکیان لە بندەستی داعش دەرکردووە و تا ئێستا نەیانتوانیوە شارێک یان شارۆچکەیەک و شارەدێیەک لە دەستی داعش دەربکەن.

سەرۆکوەزیرانی عێراق باس لەوەس دەکات: "بەپشتیوانی خودا رۆژی رزگارکردنی رومادی و هەموو ئەنبار نزیکە".

ئەم ناوچەیەی سەرۆکوەزیرانی عێراق سەردانی کرد بنکەی سەربازی حەبانییەیە لە رۆژئاوای بەغدا، کە خاڵی بەیەکبەستنەوەی شارەکانی فەللوجە و رومادییە پێکەوە، ئەو دوو شارەش لەگەڵ زۆربەی زۆری ناوچەکانی ئەنبار هێشتا لە بندەستی داعشدان، بەڵام وادیارە حکومەتی عێراق سوورە لەسەر گرتنەوەی ناوچەکانی بندەستی داعش لە ئەنبار ئەگەرچی هەمووشیان نەبێ ئەوا بەلانی کەم گرتنەوەی ئەو ناوچانەی کە لە بندەستی داعشدان و تەنها 40 کم لە بەغدای پایتەختی عێراقەوە دوورن.

 

 


هێزەکانی حەشدی شەعبی هێرشێکی چەکدارەکانی داعشیان بۆسەر ڕۆژئاوای سامەڕا تێکشکاند.

لە ڕاگەیەندراوێکی هێزەکانی حەشدی شەعبیدا هاتووە، شەوی ڕابردوو چەکدارەکانی داعش هێرشیان کردووەتە سەر رۆژئاوای سامەڕا، بەڵام لەلایەن هێزەکانی حەشدی شەعبیەوە هێرشەکە تێکشکێندراوە.

ئاماژە بەوەش کراوە، لە ڕووبەڕووبوونەوەکاندا، دوو چەکداری داعش کوژراون.

لە لایەکى ترەوە، نێوەڕۆی ئەمڕۆ چەکدارانى داعش هێرشیان کردە سەر بنکەیەکى سەربازى لە ڕۆژهەڵاتی شارى فەلوجە و هێزی ئامادەى سوپاى عێراق هێرشەکەیان تێکشاندووە.

لە ماوەی ڕابردوودا چەندین جار چەکدارانی داعش هێرشیان کردووەتە سەر رۆژئاوای سامەڕا بەڵام لەلایەن هێزە عێرقیەکانەوە هێرشەکان تێکشکێندراون.

 

 

سەرچاوەیەکی ئاسایشی عێراق ڕایگەیاند، چەکدارانی داعش بەر لە پاشەکشەیان لە ڕۆژئاوای شاری ڕومادی، یاریگایەکی ئۆڵۆمپییان کە هێشتا تەواو نەبووە لە ناوچەکە تەقاندەوە.

ئاماژەی بەوەش کرد، چەکدارانی داعش لە تەقینەوەکەدا سێ تەن و نیو تەقەمەنیان بەکارهێناوە.

ڕۆژی هەینی ١٥ی ئایاری ٢٠١٥، چەکدارانی داعش هێرشێکی فراوانیان بۆسەر شاری ڕومادی دەستپێکرد و دوای دوو ڕۆژ کۆنترۆڵکردنی شارەکەیان ڕاگەیاند.

بەهۆی پێکدادانیشەوە نزیکەی ٥٠٠ کەس لە هێزە عێراقییەکان و هاووڵاتیانی مەدەنی کوژران و هەزارانی تریش ئاوارە بوون.

شاری ڕومادی سەربە پارێزگای ئەنبار کە گەورەترین پارێزگای عێراقە لە ڕووی زۆری ڕووبەرەوە و هاوسنوورە لەگەڵ وڵاتی ئوردون، لەدوای ١٠ی حوزەیرانی ساڵی پارەوە بووەتە جێگای شەڕێکی قورس لەنێوان سوپای عێراق و چەکدارانی داعشدا.

شەڕ و پێكدادان لە یەمەن بەردەوامە و سوپای ئەو وڵاتە شارۆچكەیەكی ستراتیژی كۆنترۆڵ دەكاتەوە. سكای نیوز بڵاویكردەوە: هێزەكانی سوپای یەمەن كە لایەنگری سەرۆكی ئەو وڵاتەن توانیویانە شارۆچكەی بیجان لە پارێزگای شەبوە لە باشووری یەمەن كۆنترۆڵ بكەن, ئەو كەناڵە ئاماژەی بەوەشداوە كۆنترۆڵكردنی ئەو شارۆچكەیە دوای پێكدادانێكی توند بووە لەنێوان سوپای یەمەن و چەكدارە حوسیەكان كە بەهۆیەوە دەیان كەس لە هەردوولا كوژراون و برینداربوون. لەلایەكی ترەوە فڕۆكەكانی هاوپەیمانی وڵاتانی عەرەب سەربازگەیەكیان لە رۆژهەڵاتی شاری عتق كە ناوەندی پارێزگای شەبوەیە بۆردومان كردووە، هەروەها پێگەكانی چەكدارانی حوسی لە ناوچەی ئەلعەتیف لە رۆژئاوای مەئریب بۆردومانكراوە، بەڵام ژمارەی كوژراو و بریندارەكان نەزانراون, لای خۆبەوە لیوا عەبدە ئەلحەزیفی وەزیری ناوخۆی یەمەن رایگەیاند: دوای كۆنترۆڵكردنی شاری عەدەن لەلایەن سوپای یەمەن و چەكدارەكانی لایەنگری حكومەت، وەزیرەكان و چەند بەرپرسێك لە سعودیەوە دەستیان بە گەڕانەوە بۆ ئەو شارە كردووە.

ئەردۆگان رایدەگەیەنێت: ئەگەر هەوڵەكانی پێكهێنانی حكومەت شكست بهێنن هەڵبژاردنی پێشوەخت دەكرێتەوە. دوای ئەوەی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرستی توركیا (مەهەپە) بەشداریكردنی لەحكومەتێكی ئیئتلافیدا رەتكردەوە رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆكی توركیا رایگەیاند: ئەگەر سەرجەم هەوڵەكانی پێكهێنانی حكومەت شكست بهێنن ئەوا هەڵبژاردنی پێشوەخت ئەنجام دەدەینەوە. ئەردۆغان ووتیشی: لەچوارچێوەی وتووێژەكانی پێكهێنانی حكومەتدا دوای جەژنی رەمەزان داود ئۆغڵۆ لەگەڵ رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنیدا كۆدەبێتەوە وسەرنج و تێبینیەكانیان لەسەر ئەو پرسە وەردەگرێت. ئەردۆغان ئاماژەی بەوەشكرد: ئێستا چاوەڕوانی وەڵام و سەرنجەكانی هەرسێ پارتە سەرەكیەكەی ناو پەرلەمانن.

سه‌رچاوه‌یه‌كی ئه‌منی‌، ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ رایگه‌یاند، پێشنوێژ و وتارخوێنی‌ مزگه‌وتێكی‌ كه‌ڕاده‌ی‌ شاری‌ به‌غدا،   له‌یه‌كه‌م رۆژی‌ جه‌ژنداو به‌پیلانێكى جياواز، ده‌ڕفێندرێت.
 
سه‌رچاوه‌یه‌كی ئه‌منی‌، ئه‌مڕۆ رایگه‌یاند :" كه‌سانی‌ نه‌ناسراو ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ كه‌ یه‌كه‌م رۆژی‌ جه‌ژنه‌ له‌ به‌غدا، شێخ ئیسماعیل ئیبراهیم جبوری‌، پێشنوێژ و وتارخوێنی‌ مزگه‌وتی‌ 14ی‌ ره‌مه‌زان له‌ گۆڕه‌پانی‌ فیرده‌وس له‌ كه‌ڕاده‌، رفێندرا".
 
روونیكرده‌وه‌، كه‌ كه‌سێك داوای‌ له‌ مامۆستا ئاینییه‌كه‌ كردووه‌ له‌گه‌ڵیدا بچێت بۆ ئةوه‌ى ژنى بۆ ماره‌ ببرِيێت، ئه‌ویش له‌گه‌ڵ خۆیدا كه‌سێكی‌ له‌ نوێژخوێنانی‌ مزگه‌وته‌كه‌ی‌ بردووه‌ و به‌ ئۆتۆمبیلێكی‌ موهافی‌ ره‌نگ سپی رۆشتوون.
 
سه‌رچاوه‌كه‌ بۆ سایتی‌" نور نیوز" ته‌ئكیدیكرده‌وه‌، كه‌ پێش خۆرئاوابوون هیچ كام له‌ مامۆستا ئاینییه‌كه‌ و هاوڕێكه‌ی‌ سۆراخیان نه‌ماوه‌و هه‌والَی رفاندنيان دراوه‌. 
لەقەزای شنگال پارتی زیاتر لە ١٠ فەوج لەئێزدیەکان پێکدەھێنێت و ھێزەکەی حەیدەر شەشۆش تائێستا بەفەرمی نەخراوەتەسەر وەزارەتی پێشمەرگە، فەرماندەیەکی پارتیش دەڵێت:"بۆ یەک دەقەش نابێت ھێزەکانی پەکەکەو ئەوانەی سەر بەپەکەکەن لەشنگال بمێننەوە".

بەگوێرەی زانیاریەکان، بەفەرمانی ڕاستەوخۆی مەسعود بارزانی فەرماندەی گشتی ھێزە چەکدارەکانی ھەرێم، فەرماندەییەکی تایبەت بەشنگال دامەزراوە بەناوی (ھێزی شنگال) کە قاسم شەشۆ وەک فەرماندەی ئەو فەرماندەییە دەستنیشانکراوە، ڕاشیدەگەیەنن، ھەر ھێزێک لەژێر دەسەڵاتی وەزارەتی پێشمەرگەدا نەبێت، ڕێگەی پێنادرێت لەشنگال بمێنێتەوە.

شێخ داود کالۆ جێگری فەرماندەی ھێزەکانی پاراستنی شنگال (ھەپەشە)  ڕاگەیاند، ژمارەیەکی زۆر خۆبەخشی ئێزدی لەچیای شنگال بونیان ھەیە، بڕیارە بخرێنەسەر وەزارەتی پێشمەرگە.
وتیشی:"پارتی لەچیای شنگال و دەوربەری ١٢ فەوجی لەو خۆبەخشانە دروستکردووە کە ژمارەیان زیاتر لەپێنج ھەزار کەسە، "بەڵام لەو ١٠ فەوجەی پارتیدا ھیچ کەسێکی ئێمەی وەکو ھەپەشە تێدانییە".

قاسم شەشۆ فەرماندەی ئەو ھێزەی پارتی دایمەزراندووە بەمیدیاکانی ئەو حزبەی وتووە:"ھەر ھێزێک سەر بەوەزارەتی پێشمەرگەو پارتی نەبێت، بۆ تەنھا دەقەیەکیش ڕێگەی مانەوەی لەشنگال پێنادرێت".
سەبارەت بەھێزەکەی حەیدەر شەشۆ کە لەدوای دەستگیرکردنی لەلایەن ئاسایشی پارتییەوە ڕێککەوتن کە بخرێنەسەر وەزارەتی پێشمەرگە کالۆ دەڵێت:"ھێزەکەی ئێمە لەسەر وەزارەتی پێشمەرگەیەو موچەی بۆ دووھەزار کەس لەشەڕڤانانی وەرگرتووە، بەڵام بەفەرمی فەرمانی پێشمەرگە بوونیان لەسەر وەزارەتی پێشمەرگە دەرنەچووە".

ئەوەشی ئاشکراکرد، زیاتر لەسێ ھەزار چەکداری تریشیان ماوە کە بخرێنە سەر وەزارەتی پێشمەرگە، وتیشی:"ناوی ھێزەکەی ئێمە ھێزی پاراستنی شنگالەو ناگۆڕدرێت".
ئەوەش لەکاتێکدایە فەرماندەی پارتی کە لەلایەن بارزانیەوە دەستنیشانکراوە ڕایدەگەیەنێت، سەرجەم ئەو ھێزانەی لەشنگال دەمێننەوە سەر بەوەزارەتی پێشمەرگەن، ناویان دەبێت بەھێزی شنگال.

بەگوێرەی زانیاریەکان، ئەو ھێزەی لەلایەن بارزانیەوە فەرمانی دامەزراندنی دراوە، بریتیە لە ١٠ فەوج و دابەشبوون بەسەر ٢٦ سریەی سەربازی، کە سەرجەمیان سەر بەپارتی دیموکراتی کوردستانن.

سەڕەراى ناکۆکییەکانیان لەبەرامبەر ئایندەى سیاسى لە سوریا ، تورکیا پێشوازى لە رێککەوتنەکەى نێوان خۆرئاوا و ئێران ، لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکە دەکات .
رۆژنامەیى (دەیل مەیل)ى بەریتانى لەسەر زارى (مەولود چاوش ئۆغلۆ) وەزیرى دەرەوەى تورکیا بڵاویکردۆتەوە ” حکومەتى ئەنکەرە بە بایەخەوە دەروانێتە رێککەوتنەکەى ڤیەننا و دەشخوازیت ، ئەو رێککەوتنە ببێتە پاڵنەرێک بۆ نزکبوونەوەى (تاران و ئەنکەرە) لەسەر ئایندەى سیاسى لە سوریا.
(مەولود چاوش ئۆغلۆ) بۆ ڕۆژنامە بەریتانییەکە وتویەتى ” لەگەڵ ئەوەى ئێران لە ڕووى ئابورییەوە یەکێکە لە هاوبەشە گەورەکانى تورکیا ، بەڵام هەندێک کێشەى سیاسى لە نێوانیاندا هەیە ، بەڵام ئەنکەرە هەوڵى جدى دەدات بۆ تێگەیشتن لەگەڵ تاران بە تایبەتى لەسەر پرسەکانى سوریا و یەمەن .
رۆژنامەیى (دەیل مەیل)ى بەریتانى لە ساڵى 2014 ،ئاستى پەیوەندییە بازرگانییەکانى نێوان تورکیا و ئیران ، بە بەهاى زیاتر لە 35 ملیار دۆلار مەزەندە کراوە و پاش لابردنى سزا ئابوریەکانى سەر ئیرانیش ،چاوەڕوانى دەکرێت ئاستى پەیوەندییە بازرگانییەکانى نێوان ئەو دوو وڵاتە زیاتر بکات.

دوای گرانکردنی نرخی غازی ماڵان لەسەر ھاولاتیان پەرلەمانتارێک رایدەگەیەنێت کە پێشبینی دەکرێت نرخی کارتی مۆبایل و  جگەرە و مەی  لەسەر ھاولاتیان گران بکرێت و تەئکیدیش دەکاتەوە کە بریارەکە ھەرێمی کوردستانیش دەگریتەوە .

 د.بەختیار شاوەیس ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لەلێدوانێکدا رایگەیاند:"  لەپرۆژە یاسای بودجەی گشتی عێراقدا بریاری گرانکردنی نرخی کارتی مۆبایل  جگەرە و مەی لەسەر ھاولاتیان دراوە ".

تەئکیدیشی کردەوە:"  پێشبینی دەکرێت نرخەکانیان لە مانگی ئابی ئەمساڵەوە بەھەمان شێوەی نرخی غازی ماڵان زیاد بکرێت وبخرێتە  بواری جێبەجێکردنەوە و ئەو بریارەش لە یاسای بودجەی گشتی عێراقدا دیاریی کراوە و  حکومەتی عێراقیش پابەند دەبێت بە جێبەجێکردنیشی ھەرێمی کوردستانیش دەگرێتەوە ".

جێی ئاماژە بۆکردن لە چەند رۆژی رابردوودا نرخی غازی ماڵان لەسەر ھاولاتیان لە عێراق و ھەرێمی کوردستان زیادکرا.

به‌پێی راگه‌یه‌ندراوێكی په‌یمانگای ئه‌مریكی بۆ روپێوی جیۆلۆجی ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ بومه‌له‌رزه‌یه‌ك به‌گوڕی حه‌وت پله‌ی رێخته‌ر دورگه‌ی سلێمان له‌ باشوری زه‌ریای هادی داوه‌و مه‌ترسی روودانی كاره‌ساتی تسۆنامی لێده‌كرێت . 

 

ئاژانسه‌كانی ئه‌مریكا له‌و باره‌یه‌وه‌ بڵاویانكردوه‌ته‌وه‌: به‌پێی راگه‌یه‌ندراوێكی په‌یمانگای ئه‌مریكی بۆ روپێوی جیۆلۆجی، بومه‌له‌رزه‌كه‌ له‌دووری 78 كلیۆمه‌تر له‌ ناوچه‌ی لاتا بووه‌و ده‌ورگه‌ی سلێمانی له‌ زه‌ریایی هادی گرتووه‌ته‌وه‌و پله‌كه‌ی 7،5 بووه‌.

 

له‌به‌رامبه‌ریشدا په‌یمانگای ئوسترالیا بۆ بومه‌له‌رزه‌و كاره‌ساته‌ سروشتیه‌كان ئاشكرایكردوه‌،   ئه‌گه‌ر بێتوو پله‌ی بومه‌له‌رزه‌ له‌ 7،3 رێخته‌ر تێپه‌ڕی كرد ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ری روودانی تسۆنامی ده‌كرێت ، به‌ڵام په‌یمانگای ئه‌مریكی بۆ روپێوی جیۆلۆجی جه‌ختیكردوه‌ته‌وه‌، مه‌ترسی روودانی تسۆنامی له‌كاتی بومه‌له‌رزه‌كه‌دا دروست نه‌بووه‌و له‌ئێستاشدا هه‌ست به‌و مه‌ترسیه‌ ناكرێت

 

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥