کۆبوونه‌وه‌که‌ى سه‌رکردایه‌تى هاوبه‌شى یه‌کێتى و گۆڕان کۆتایى هات و ڕاگه‌یه‌ندراوێکیان بڵاوکرده‌وه‌، که‌ له‌ سێ خاڵ پێکهاتووه‌.


 کۆبوونه‌وه‌ى سه‌رکردایه‌تى هاوبه‌شى یه‌کێتى و گۆڕان کۆتایى هات و ڕاگه‌یه‌ندراوێکى هاوبه‌شیان له‌سه‌ر ناوه‌ڕۆکى کۆبوونه‌وه‌که‌ بڵاوکرده‌وه‌.


له‌ ڕاگه‌یه‌نرداوه‌که‌دا هاتووه‌: "پاش ئاساییکردنه‌وه‌ى په‌رله‌مان ئاماده‌کارى ته‌واو بکرێت بۆ ئه‌نجامدانى ڕیفراندۆم به‌ مه‌به‌ستى سه‌ربه‌خۆیى، به‌ به‌شدارى ناوچه‌ دابڕێندراوه‌کانیش".


له‌ خاڵى دووه‌مدا هاتووه‌: "جه‌ختکردنه‌وه‌ له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنى ڕێکه‌وتنامه‌ى پێکهێنانى حکومه‌تى خۆجێیى له‌ سنورى پارێزگاى سلێمانى و هه‌ڵه‌بجه‌ و ئیداره‌کانى گه‌رمیان و ڕاپه‌ڕین".


له‌ کۆتایشدا ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ کراوه‌: "له‌ دواى جه‌ژنى ڕه‌مه‌زانى پیرۆز کۆبوونه‌وه‌کان تایبه‌ت ده‌کرێن به‌ مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ پرسه‌ چاره‌نوسسازه‌کانى هه‌رێمى کوردستاندا".


ئێواره‌ى ئه‌مڕۆ کۆبوونه‌وه‌ی نێوان سه‌رکردایه‌تی هاوبه‌شی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان به‌ڕێوه‌چوو، که‌ له‌ مه‌کۆی سه‌ره‌کی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ شاری سلێمانی بوو.


ئه‌ندامانی گۆڕان پێکهاتبووون له‌ عومه‌ر سه‌ید عه‌لی، محه‌ممه‌د تۆفیق ڕه‌حیم، عوسمان حاجی مه‌حمود، ساماڵ عه‌بدوڵا و ئیسماعیل نامیق، ئه‌ندامانی یه‌کێتیش پێکهاتبوون له‌ هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د، حاکم قادر حه‌مه‌جان، ره‌فعه‌ت عه‌بدوڵڵا و عیماد ئه‌حمه‌د.


ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه‌ له‌ کاتێکدایه‌ دوێنێ شاندێکی پارتی به‌ سه‌رکردایه‌تی نێچیرڤان بارزانی جێگری سه‌رۆکی پارتی، سه‌ردانی سلێمانیان کرد و له‌گه‌ڵ یه‌کێتی دوور له‌ چاوی میدیاکان کۆبوونه‌وه‌.


له‌ ١٧ی ئایاری ساڵی ٢٠١٦ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان ڕێکه‌وتنامه‌یه‌کی سیاسیان له‌نێوان خۆیاندا واژۆ کرد و له‌کاتی واژۆکردنی ڕێکه‌وتنامه‌که‌دا هه‌ریه‌ک له‌ جه‌لال تاڵه‌بانی سکرتێری یه‌کێتی و نه‌وشیروان مسته‌فا ڕێکخه‌ری گشتی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ئاماده‌ بوون.


به‌ڵام له‌ دوای ساڵێک له‌ واژۆکردنی ئه‌و ڕێکه‌وتنامه‌یه‌ تا ئێستا نه‌خراوه‌ته‌ بواری جێبه‌جێکردنه‌وه‌.

بۆ تاوتوێكردنی‌ رێككه‌وتننامه‌ سیاسییه‌كه‌ی‌ نێوانیان ‌و چه‌ند پرسێكی‌ سیاسی تر، ئه‌مڕۆ سه‌ركردایه‌تی‌ هاوبه‌شی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ‌و یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كۆده‌بێته‌وه‌.

د.ئیسماعیل نامیق ئه‌ندامی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ هاوبه‌شی گۆڕان ‌و یه‌كێتی‌  بەكەناڵی فەرمی بزوتنەوەكەی ڕاگه‌یاند كۆبونه‌وه‌كه‌، كۆبونه‌وه‌ی‌ ده‌وری‌ سه‌ركردایه‌تی‌ هاوبه‌شه‌ و  ته‌وه‌ری‌ كۆبونه‌وه‌كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ ڕێككه‌وتننامه‌ی‌ سیاسی نێوان بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان ‌و یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستان ‌و چه‌ند پرسێكی‌ سیاسیی‌ تر.

پاشەكەوتی موچە نامێنێت و سیستمێكی نوێ بۆ موچە كاری پێدەكرێت
ئەنجومەنی وەزیران تاووتوێی پێشنیازێكی نوێدەكات كە تایبەتە بەهەڵگرتنی سیستمی پاشەكەوتی موچەی فەرمانبەران و ئەو میكانیزمە نوێیەش كە موچەی لەسەر دیاریدەكرێت لەسیستمی بایۆمەتریی موچەدا جێگیردەكرێت و موچەی فەرمانبەرانی لەداهاتودا پێ دابەشدەكرێت.
 

 

سەرچاوەیەكی ئاگادار لەو پێشنیازەی ئەنجومەنی وەزیران ڕایگەیاندوو، "ئەنجومەنی وەزیران  تاووتوێی چەند پێشنیازێكی لەبارەی گۆڕانكاری لەپاشەكەوتی موچەی فەرمانبەران كردوە".

ئەو سەرچاوە ئاگادار كە داوایكرد ناوی ئاشكرانەكرێت وتیشی:"ئەو پێشنیازە بریتیە لەسیستمێكی نوێی دابەشكردنی موچە بەشێوەیەك بۆ پێدانی موچە لەبری پەیڕەوكردنی سیستمی پاشەكەوت، پێدانی موچەی بنەڕەتی دەبێت بەفەرمانبەر لەگەڵ چەند دەرماڵەیەكی تایبەتی وەك دەرماڵەی منداڵ و هاوسەرگیریی و دەرماڵەی پیشەیی".

ڕونیشكردەوە، چەند پێشنیازێكی دیكەش كراون، بەڵام بەگوێرەی زانیارییەكان ئەو پێشنیازە پەسەندكراوە كە موچەی بنەڕەتی و چەند دەرماڵەیەكی تایبەت بدرێتە موچەخۆران.

سەرچاوەكە ئاشكراشیكرد، ئەگەر ئەو میكانیزمە نوێیەی موچە لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە پەسەندبكرێت، ئەوا ڕاستەوخۆ لەسیستمی بایۆمەتری موچەدا جێگیردەكرێت و هەركاتێك سیستمەكە كەوتەكار بەو شێوازە موچەی پێ دابەشدەكرێت.

بەوتەی سەرچاوەكە، "ئەم چەند مانگەی دەمێنێتەوە تائەوكاتەی سیستمی بایۆمەتری موچە كاری پێدەكرێت بەم سیستمی پاشەكەوتە موچە دەدرێت، بەڵام هەركاتێك سیستمەكە كەوتەكار ئەوا حكومەت بڕیار دەدات كار بەو سیستمە نوێیەی موچە بكات كە لەئێستادا تاووتوێكراوە".

سەرۆك وەزیرانی عێراق رایگەیاند، هەوڵەكانیان دەستپێدەكەن بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی ئەو شوێنەوارە مێژوییانەی كە لەلایەن داعشەوە خاپور كراون.

(حەیدەر عەبادی) سەرۆك وەزیرانی عێراق لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا لەشاری بەغدا رایگەیاند، لەچەند رۆژی داهاتوودا كۆنتڕۆڵكردنەوەی تەواوەتی موسڵ رادەگەیەنن.

وتیشی، دەكەونە جوڵە بۆ دووبارە بنیاتنانەوە‌و ئاوەدانكردنەوەی شوێنەوارە مێژوییەكانی حەدبا‌و نەمرود‌و شاری حەزەر‌و مەزارگەی نەبی یونس، دوای ئەوەی لە شەڕی موسڵ لەلایەن داعشەوە تەقێنرانەتەوە‌و زیانی زۆریان بەركەوت.

داعش لەگەڵ دەستبەسەرداگرتنی موسڵ‌ و ناوچەكانی تری عێراق تا شەڕی دەركردنی، چەندین شوێنەوار‌و شوێنی مێژوویی رووبەڕووی زیان‌ و وێرانە كردۆتەوە.

لە دواین شەڕ و پێکدادانەکانی نێوان سوپای تورکیا و گەریلاکانی ھەپەگە ٦ سەربازی تورکیا کوژراون. ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی ھێزەکانی پاراستنی گەل "ھەپەگە" لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە: ئۆپراسیۆنی داگیرکاری دەوڵەتی تورکیا کە لە ١٦ی حوزەیرانەوە لە ھەرێمی زاب دەستیپێکردۆتەوە تا ئێستا بەردەوامی ھەیە، بۆیە گەریلاکانی ھەپەگە بە بەردەوامی بەرپەچیان دەدەنەوە و لەو چوارچێوەیەشدا لە ئێوارەی ٢٠ی ئەم مانگە گەریلاکان لە سنوری قەڵای "بێدەوێ" ئۆپراسیۆنێکیان ئەنجامدا و تیایدا ٣ سەربازی تورکیا کوژران و سەربازێکی تریش برینداربوو. ھەر ھەمان رۆژ گەریلاکان لە گردی " شەھید مونزوور" لەو ھەرێمە گورزێکیان لە سوپای تورکیا وەشاند و بەھۆیەوە سەربازێک کوژرا.   لە راگەیەندراوەکەی ھەپەگەدا ئاماژە بۆ ئەوەشدراوە گەریلاکان لە سنوری مۆش یەکەیەکی سوپای تورکیایان کردۆتەوە ئامانج و بەھۆیەوە دوو سەرباز کوژراون. 

ئەندامی كۆنسەی بەڕێوەبەری كەجەكە رایدەگەیەنێت كە دەبێت پەرلەمانی كوردستان كارابكرێتەوە و پەرلەمان بڕیار لەسەر ریفراندۆم بدات، بەوتەی ئەو بڕیاری ریفراندۆم بڕیاری پەرلەمانی كوردستان  نییە‌و زۆر لایەن بەشداری ئەو بڕیارە نابن.

زەكی شنگالی ئەندامی كۆنسەی بەڕێوەبەری كەجەكە لەچاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ ئاژانسی رۆژنیوزی نزیك لە پەكەكە رایگەیاند"مافی گەلی كوردە كە ببێتە خاوەنی كوردستان و خاوەنی كۆمەڵگای خۆی، مافی خۆیەتی كە پشتگیری سیاسەتمەدارەكانی بكات، مافی گەلی كوردە كە دژی داگیركەری تێبكۆشێت، بەڵام پێویستە بیر لەوە بكەینەوە، كە ڕیفراندۆم تا چ ڕادەیەك لە بەرژەوەندی گەلی كورددایە، ئێستا ژمارەیەكی زۆر لە حزب و ڕێكخراوەكانی باشوری كوردستان بەشداری بڕیاری ڕیفراندۆم نابن، چونكە بڕیارەكە لە لایەنێكەوە دەركراوە، ئەگەر بڕیارەكە لەلایەن هەمووانەوە یەكلایی نەكرێتەوە زیانی زۆر قورس بە خەڵك دەگەیەنێت".


لەبارەی كاراكردنەوەی پەرلەمانیش زەكی شنگالی ئاماژەی بەوە كردوە كە پێویستە هەموو خەڵك لە پشتی ئەو بڕیارە بن و هەروەها پەرلەمانیش كارابكرێتەوە و پەرلەمان بڕیاری لەسەر بدات، بەوتەی ئەو بڕیاری ریفراندۆم بڕیاری پەرلەمانی كوردستان  نییە‌و زۆر لایەن بەشداری ئەو بڕیارە نابن.


هەر لەسەر پەرلەمان شنگالی باسی لەوە كردوە كە ئێستا دۆخەكە بە شێوەیەكە كە سەرۆكی پەرلەمان ناتوانێت بچێتە هەولێر، ماوەی دوو ساڵە پەرلەمان داخراوە، لە كاتێكدا پەرلەمان ئیرادەی خەڵكی باشوری كوردستانە، ئەو پەرلەمانتارانە لەلایەن خەڵكەوە هەڵبژێردراون.


ئەندامەكەی كۆنسەی بەڕێوەبەری كەجەكە جەختیكردەوە كە بە بڕیاری حزبێك و دوو حزب ڕیفراندۆم سەرناكەوێت، پێویستە ئیرادەی گەلی لەپشت بێت، بڕیاردان كارێكی ئاسانە، بەڵام ئەنجام وەرگرتن لە بڕیارێك زۆر كارێكی سەختە، ئەگەر خەڵك بەشداری بڕیارێك نەبێت ئەو بڕیارە بەتاڵە، ئەو پێشیوایە كە  پێویستە هێزە نێودەوڵەتییەكانیش پشتگیری پێویست بدەن بەو بڕیارە وك خۆی باسی دەكات كە ئەوەی كە ئێستادەبینرێت هیچ كامە لەو مەرجانەی تێدا بەدی ناكرێت كە پێویستە بۆ سەركەوتنی ریفراندۆمەكە.

ئەندامێكی سەركردایەتی پارتی رەتیدەكاتەوە بە هۆی ریفراندۆمەوە خەڵكی هەرێم برسی بكرێن و باس لەوەشدەكات چەند ساڵە بەغدا بودجەی نەناردووە و كەسیش لە برسان نەمردووە.
ئاراس حەسۆ میرخان، ئەندامی ئەنجومەنی سەركردایەتیی پارتی دیموكراتی كوردستان، بە ماڵپەڕی فەرمیی حیزبەكەی ڕاگەیاندوە: '' لە بەغداوە باس لەوە دەكەن، كە خەڵكی كوردستان بەهۆی ڕیفراندۆمەوە برسی دەكرێن. ئێمە پێیان دەڵێین، كە لە بواری ئابوورییەوە هیچ پەیوەندییەكمان لەگەڵ بەغدا نەماوە و منەتمان بە بەغدا نییە. چەند ساڵە بەغدا پارە و بوودجەی كوردستان نانێرێت و كەسیش لە برسان نەمرد. چونكە ئێمە هەنووكە ئابووریی سەربەخۆمان هەیە و بڕوا و متمانەمان هەیە، كە لە داهاتوودا دۆخی كوردستان باشتر دەبێت."
وتیشی: ''سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان بە هەموو شێوەیەك لەگەڵ عێراق هات، بەڵام دیارە ئەوان نییەتیان باش نییە و نایانەوێت لەگەڵ كوردستان بگەنە ڕێككەوتن، بۆیە باشترین چارە ڕیفراندۆمە".

تەرمی خاڵۆزایەکی مەسعود بارزانی کە هاوکات برازای هۆشیاری زێبارییە لە ماڵەکەی بە کوژراوی دۆزرایەوە.

ئێوارەی دوێنێ، تەرمی عەقید دلگەش عەبدولجەبار طیب محمد زێباری لە ماڵەکەی خۆیدا لە گوندی شەرمنی سەر بە شارۆچکەی ئاکرێ دۆزرایەوە.

 

دڵگەش کە خاڵۆزای مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستانە، هاوکات برازای هۆشیار زێباری ئەندامی مەکتەبی سیاسی و وەزیری لەسەرکار لادراوی عێراق و نەوەی مەحمود ئاغای زێبارییە کە دەکاتە باوکی حەمایلی دایکی مەسعود بارزانی.

 

بەپێی وتەی شایەتحاڵێکی گوندی شەرمن : عەقید دڵگەش تەمەنی 40 بۆ 45 ساڵ دەبوو، پاشنیوەڕۆی دوێنێ دەوروبەری کاتژمێر ٤ بۆ ٥ی دوای نیوەڕۆ، دوای گەڕانەوەی بۆ ماڵەکەی، دەنگی تەقینی فیشەکێک لە ماڵەکەی بیستراوە، دوای ئەوەی خەڵکی گوندەکە چوونەتە ماڵەکەی، بە مردویی دۆزیویانەتەوە، کە دیارە دەستبەجێ گیان لەدەست داوە.

 

ئەو شایەتحاڵەی گوندی شەرمن کە نەیویست ناوەکەی ئاشکرا بکرێت، وتیشی: سەرەتا تەرمەکەی دڵگەشیان بۆ نەخۆشخانەی ئاکرێ بەڕێکرد، پاشان گەڕاندیانەوە بۆ ئەوەی بینێژن، بەڵام پوڵیس ڕێگری لێکرد و وتیان دەبێ بەرەو پزیشکی دادوەری ببرێت.

 

 

ئەوە جاری یەکەم نییە کە بەرپرس و کاربەدەستانی وەزارەتی پێشمەرگە و زێڕەڤانی پارتی دیموکراتی کوردستان بە ڕووداوی گوماناوی دەکوژرێن، بەڵام تا ئێستا هیچ دادگایەک بۆ ئاشکراکردنی ئەو کەیسانە بەڕێوە نەچووە.

ئەمرۆ پێنج شەممە 2017/6/22 كۆتایی هات بە دابەشكردنی نیو مووچەی مانگی نیسان و هەفتەی داهاتووش بەهۆی پشوەكانی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆزەو دەوامی فەرمانبەرانی هەرێم نیە، بەڵام لە دوای جەژنی ڕەمەزانی پیرۆز دەست دەكرێتەوە بە دابەشكردنی نیو مووچەی مانگی ئایار .

بەپێی زانیاریەكان هەفتەی یەكەمی دوای جەژنی ڕەمەزانی پیرۆز خشتەی نیو مووچەی مانگی ئایار رادەگەیەندرێت و پرۆسەكەش چەند رۆژێك دەخایەنێت .

لەبارەی دەستكاریكردنی نیو مووچەو پاشەكەوتی فەرمانبەرانیشەوە ئەوەخراوەتەڕوو كە مانگی ئایاریش بەهەمان شێوەی مانگی نیسان نیو مووچە دابەش دەكرێت بەبێ هیچ دەستكاریەك ؟.

سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند کە بەم نزیکانە رزگارکردنی تەواوەتی شاری موسڵ ڕادەگەینین.

 

دوای نیوەرۆی ئەمڕۆ، حەیدەر عەبادی کۆنفراسێکی هەواڵی ئەنجامدا و تێیدا باسی موسڵی کرد و هاوکات چەند زانیارییەکی سەبارەت بە گەشتە سێ رۆژییەکەی بۆ سعودیە و ئێران و کوێت، خستەڕوو.

 

عەبادی رایگەیاند: "لەم گەشتەمدا هەرسێ وڵاتەکە ڕۆڵی عێراقیان بەرز نرخاند لە ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆریستانی داعش، پیرۆزبایی ئەو سەرکەوتنانەشیان لێ کردین کە هێزە سەربازییەکانمان بەدەستیان هێناوە".

 

عەبادی جەختیشی کردوە کە: "عێراق گەڕاوەتەوە پێگەی خۆی لەناو وڵاتانی جیهاندا".

 

سەرۆکوەزیرانی عێراق ئەوەشی ئاشکرا کرد کە: "دەستپێشخەرییەکی کوێتییەکانی هەیە بۆ دەستپێکردنەوەی وەبەرهێنان و بازرگانی لەنێوان هەردوو وڵاتدا".

 

عەبادی جەختی لەوەش کردوە کە: "لە چەند ڕۆژی داهاتوودا و بەم نزیکانە رزگارکردنی تەواوەتی شاری موسڵ ڕادەگەیەنین".

الصفحة 2 من 1043

پەیوەندی

بۆ پەیوەندی کردن بە بەرێوەبەرایەتی تۆڕی هەواڵی هەولێر ئەو ئیمێل و ژمارە مۆبایلانەی خوارەوە بەکاربێنە

  • ناونیشنا : عێراق - هەولێر - بەرامبەر نەخۆشخانەی سەنتەری دڵ

  • ئیمێل : عنوان البريد الإلكتروني هذا محمي من روبوتات السبام. يجب عليك تفعيل الجافاسكربت لرؤيته.

  • ماڵپەر :٠٠٩٦٤٧٥٠٤٥٤٧٩٣٧

    ماڵپەر : ٠٠٩٦٤٧٥٠٤٦٦١٧٤٥